Showing posts with label Хөшигний цаана. Show all posts
Showing posts with label Хөшигний цаана. Show all posts

2012/01/20

Нүд худалч, хамар үнэнч

Ирэх сонгуулийн дөрөөн чимээ ид харшиж эхэлсэн энэ үед таних танихгүй хүмүүсийн болсон болоогүй саналууд оочерлож дугаарлана, ойж бууна. Ганц надад ч биш эрээн цаас цоохорлож элдэв үгс хэлхдэг болгон иймэрхүү асуудалтай нүүр тулж яваа байх.

Нүүр тулна гэснээс саяхан нэг хачин хүнтэй уулзлаа. Монголын нэлээд өргөн хандалттай веб сайтын эзэн, бас хэд хэдэн порталын үүсгэн байгуулагч, ер нь л онлайн медиагаар мэргэшсэн нөхөр гэж өөрийгөө танилцуулаад, зорьж ирсэн хэрэг зоригоо хэлэв.

Сонгууль болгоноор өөр өөр намнах хэрэгсэл моодонд ордог, 2008 онд жишээлбэл дүрст монтаж яаж од болж байв, тэрний өмнө төлбөрт нэвтрүүлэг, бүр 2000 онд бол сонины захиалгат нийтлэл жинхэнэ “алуур” байсныг үүх түүх, жишээ сэлт сөхөж ирээд л ярилаа.

Харин энэ сонгуулиар улстөрчид сонины хуудас, хөл толгойг нь тасдаж зассан эвлүүлгэн штёркоос нэг их айхгүй, харин хэрэглэгч ихтэй фэйсбүүк, твиттер зэрэг олон нийтийн сүлжээ, мэдээллийн сайтуудаас ихээхэн жихүүцэх нигуртайг аанай л баримт судалгаа дурдан ангайтал тайлбарлаж гарваа.

Ярих тусам нүд нь гялалзаж, гар хуруугаа зангах түүнийг би “хамраа оролдсон хачин нөхөр вэ” гэсэншүү юм бодож сонсож суулаа. Ялангуяа, “бид энд тэнд худалдагдчихсан хүмүүсийг сонирхохгүй байна, ёс суртахууны хувьд эвдрээгүй, эх сурвалжаа мэддэг чадварлаг хүмүүстэй хамтран ажиллаж, зөвхөн улс төрийн анализ нийтлэлээр дагнана. Түүнээс биш явган хов жив, баримтгүй гүтгэлэг ятгалгаар хөөцөлдөхгүй” гэж хэлж байхдаа хамраа майжиж харагдав.

Цалинг бол долоон оронтой тоогоор л ярина, унаа унана, утас барина, дэд захирал хийнэ, дээр сууна, дээж иднэ... за за сүүл рүүгээ жоохон хэтрүүлэг ороод явцан шүү. Ер нь бол нэг иймэрхүү л юм хэлээд байсан.

Та тэгээд мэдээллийн сайтаар их мөнгө хийнэ гэдгээ яаж мэдээд байгаа юм бэ гэхэд “Цаг үеэсээ түрүүлж алхах хэрэгтэй. Хүмүүс бичүүлэх гэж мөнгө төлж байхад бид бичсэнийг арилгуулах гэж мөнгө төлүүлэх болно.”....

Жаахан гайхаад явчихлаа. Эхлээд баахан шар мэдээлэл цуглуулж, ямар нэг байдлаар баталгаажуулчихаад дараа нь палийтал цацаж, нөгөө хүнээ наадхаа аваач ээ гэнгүүт нь мөнгө нэхнэ гэсэн үг байх нь. Нөгөө бусдын улыг шагайж, захиалгат тархи угаалт хийхгүй гэсэн яалаа.

“Тиймэрхүү юмаар хол явахгүй дээ, тэгээд ч тэгж олсон булууны ясанд тээглэж үхвэл яана” хэмээхэд минь жигтэйхэн шоолов. “Нууц хэлье, сонин бол цагаан дээр хараар бичиж үлдэх учир эрсдэлтэй, телевизийн бичлэг бас эзнээ алдаг. Харин сайтад гаргаад, буцаагаад авах хооронд хэн ч яаж ч чаддаггүй юм, одоогоор тийм хууль ч байхгүй. Гол нь нийгмийн сэтгэлзүйд айхтар хүчтэй нөлөөлөөд үлддэг байхгүй юу. Тиймээс аль болох сонирхолтой, хөнгөн, уншууртай бичихэд л хангалттай. Доор нь орох сэтгэгдлүүдийг ч зохион байгуулж болно. Тэртэй тэргүй тэрбум тэрбумаар нь идэж байгаа нөхдүүдээс цагийг нь олж жаахаааан юм салгахад юу нь буруу гэж....”

“Монголдоо ноймер нэг” гэж ирээд л тодрох, намайг үнэндээ мэдээллээс тасархай гэж бодоод байх шиг. Хов жив хөөцөлдөхгүй, зөвхөн улс төрийн анализ нийтлэлээр хүчээ авна гэж хэлэхдээ хамраа ухаж ч байх шиг... Бас ардаа ямар ч санхүүжүүлэгчгүй, цэвэр медиа өрсөлдөөний зарчмаар явна гэх атлаа зөвхөн зурхайн номны нүүрэнд гарахын тулд хэн хэдийг цацахад бэлэн байдгийг аминчлана. Их л урт настай юм хийгээд байгаа мэт ярих боловч сонгууль өнгөрмөгц амь тариагаар гачигдах нь бас мэдрэгдээд авав.

Яагаад ч юм ялигүй гонсойх ч шиг. Жилээс жилд, сонгуулиас сонгуульд сэтгүүлзүй бохирдон угаартаж, эргэж хэзээ ч өнгө орохгүйгээр үхширэн замхарчих гээд байгаа юм шиг хүйт даагаад болдоггүй.

Гүй тэгээд...юу... заавал шантааж мэдээлэл.... гээд намайг ээрч ядаж байтал “Шантаажсаад байх албагүй. Зүгээр л мэдрэмжтэй байх хэрэгтэй. Жишээ нь гурван жилийн өмнө нэг улстөрч эмэгтэй нууц амрагтайгаа болзож байхад нь бид нар эхнэр рүү нь утасдсан. Тэгээд анаж байгаад алгадаж үсдэлцсэн зургийг нь аваад тавьчихсан. Нөхөртөө араараа тавиулсан хүүхний зөвшөөрлөөр шүү дээ. Эзэнтэй, захиалагчтай юм чинь яадгын. Дараа нь оффисоор нэг юм болсон ч овоо юм салгасан байхгүй юу. Одоо бол хувийн амьдрал гэхээсээ албан тушаал, лобби, хор найруулалттай холбоотой юм илүү теряаж өндөртэй тусна шүү...

Зорьж ирснийг нь хүндлүүштэй ч хамраа ойр ойрхон оролдох хачин хүний ярианд би автсангүй ээ, үзэгний үзүүрээр зөвхөн хар судал татуулах ёстой гэсэн шаардлага нь ч таалагдсангүй. Айхтар хэрсүүдээ биш, ажигч гярхайдаа ч бүр биш, зүгээр л зуун хувь итгэл төрөөгүй хэрэг. Нэг яриа нь нөгөөгөө үгүйсгээд л, муулж явсан хүнээ магтаад ч байх шиг. Ядахдаа хамраараа яасан ч их оролддог юм, имрээд л, маажаад л, малтаад л... сонин.

Юу юугүй гэрээ байгуулчих гээд чичрээд байгаа нь бас сурууштай дайчин, томоохон мэдээллийн сайтуудад хувь эзэмшдэг гэх тэр эрхмийг Оюутолгойн гэрээ хийх бүрэлдэхүүнд оруулчихдаггүй, харалган хамтарсан засаг юм аа.. ккк

Цагтаа чихээр сонссон бүгд худал, нүдээр сонссон бүгд үнэн байв. Тиймдээ ч сонссоныгоо харж баталгаажуулах нь сэтгүүлзүйн тулгуур зарчим байлаа. Гэтэл фотошоп гоо сайхныг авардаг болсон өнөө үед компьютер график гэгч нь нүдний үүрэг роль, үнэ цэнийг унагасаар. Хэнийг, юутай ч нийлүүлж, хөгшрүүлж залуужуулж, гурван талт хэмжээсээр хэлээгүйг хэлсэн, хийгээгүйг хийсэн болгож болдог цагт чихэндээ ч, нүдэндээ ч бүрэн итгэх аргагүй. Харин нотлох ганц хэмжүүрээр хамар л үлдээд байна уу даа.

Чухамдаа хүний хэр үнэн худал ярьж, ятгалаг гүтгэлэг хийж байгааг хамартай харьцах хөдөлгөөнөөр илрүүлж болох талтай гэдэг. Онолын хувьд, хүн ярьж байгаа зүйлдээ эргэлзэн, алдаа гаргахаас айж байгаа тохиолдолд цаг хожихын тулд гараа ам хамар орчимдоо байлгадаг. Бодлоо хүнд хэт тулгасан, эсвэл ярьж байгаа зүйлдээ сайн итгэлгүй бол хүний гар хамар руугаа явдаг нь хүний биеийн физиологоос болдог аж. Учир нь яриандаа эвгүйрхэж байгаа хүн дотроо сандардаг тул цусны даралт нь ихсэх, зүрхний цохилт түргэсэн хөлс асгарах зэрэг өөрчлөлт гарч, хамар загатнах мэт мэдрэмж төрдөгийг шинжлэх ухаан нотолжээ.

Бидний сайн мэддэг Пиноккиогийн хамар худлаа ярихаар уртасдаг нь огт оргүй үлгэрийн фантааз биш бөгөөд зохиогч дээрх зүй тогтлыг сайн мэддэг байсан тул хүүхдийн зохиолдоо хэтрүүлэн хэрэглэсэн нь энэ юм. Онлайн медиагийн од Пинокиотой уулзсан хөшигний цаадах хөөрөлдөөн нэг иймэрхүү.

Юмыг яаж мэдэхэв, хэдүүлээ ч гэсэн худлаа ярих хэрэг гарч, хэн нэгнийг зөвхөн өнөөдрийн зорилгодоо ашиглахаар зориг шулуудвал гараа л хамраасаа холхон байлгадаг юм шүү.

2011/12/30

11 VS 11

Давхарлаж тавьсан хоног хугацаанууд хар аяндаа нимгэрсээр, дахиад нэг оныг юу юугүй үдэх болчихож. Цаг хугацааны торгон огтлолцол дээр алсарч буй жилийнхээ алдаа оноог дүгнэж, айсуй өдрүүдийн өнгийг бүдэгхэн боловч зураглаад сурчихаж.

Улирч буй оны онцлох явдлуудыг яг байгаагаар нь, ялимгүй мэйк-ап хийгээд, өмч хувьчлалаар олж авсан өөрийн ганц хөрөнгө болох дурсамжийн эрээн авдар луугаа дурданд ороогоод шидмой.

1. Цасан шуурга. Санаандгүй явж очоод саваагүй хуйд өртөв. Даарсан, яарсан, бас сэмэрсэн. Дахиж ийм шуурга дайрвал давж гарах дах дэгтий зэхэв. Урьд улын үзэгдлүүд үүний дэргэд зүгээр л сэвшээ салхи байж. Тиймээс салхин наадаанд цэг тавив.

2. Хямрал. Унтаж байсан могойны үзүүр дээр нь гишгэж сэрээв. Хамар доорхоо харалгүй харалган явсаны гай. Ухамсрын бэлзэг ядам хуруунд үлдэж, ул мөр нь зүүн чихэнд хоногшив. Хагархай зүрхийг нөхөж цойлдсон хаш эрдэнийн хоёр шигтгээ...

3. Зөрчил. Шимтэж дурладаггүй байсан шилэн хундагууд дугаарлав. Үг холбох минь ял болж, үнэндээ өнгөрснөөс өөрийгөө хайж байлаа. Гэхдээ олсон. Гэнэн өдрүүдтэйгээ, гэгэлгэн бодлуудтайгаа, өөрийгөө үнэлэх үнэлэмжтэйгээ, яг л хэлхээтэй түлхүүр цасан дээр унах мэт явдал дунд чимээгүй гээгдсэнийг олсон. Олохдоо олзтой олсон, одоо эднийгээ яасан ч алдахгүй ээ.

4. Зэмлэл. Хүчээр тогтоож байсан цорго эвдэрч, хүний санаанд оромгүй цэвдэг ус сад тавив. Шогширно, бас шагширна. Цаас байсан бол базаад түүдэг гал руу шидчихмээр, цаанаа гэдэн хөдөлж байсан ч тэсэв. Тэглээ гээд хохирсонгүй. Тэнгисийн ус ч цоргоор сэлбэгддэг.

5. Амралт. Тайзны жүжгээс бултаж, тагтны ард нуугдав. Туслах дүрийн жүжигчид эзгүй талбайг самбаачлав. Үзэгчгүй жүжгээс хааяа бултах зүгээр юм, үнэндээ надгүйгээр үзэгдэл үргэлжилсээр.

6. Гайхшрал. Уриад залаад ирдэггүй ховрын од зочиллоо. Удсан ч үгүй эргээд харуусал тээн харвалаа. Харамссангүй ээ, хамгийн бүдэг од цаг нь ирэхээр гэрэлтдэг.

7. Өөрчлөлт. Алхмын зайнд арай өөрийг сонгов. Үр дүнг нь урьдчилж хэлж мэдэхгүй ч өчүүхэн боловч сорил давахаар шийдлээ. Ашиг сонирхлын алим ар урдуур шидэлцэхийг эс тоон хийх ёстойгоо хийсэн шиг хийхийг хичээж л байна. Хүрээлэл хумигдах ч хөрвөх чадвар нэмэгдэнэ гэж горьдоно.

8. Нүүдэл. Хоногшсон газраасаа хоёронтоо хөдөлж, огт танихгүй шинэ газар амьдарч эхлэв. Ашиггүй дурсамж, хэрэггүй мэдрэмж бүхэн айл гэрийн илүүдэл хогтой орхигдов. Чухам надаар л дутах цорын ганц орчин.

9. Хувь нэмэр. Сайн дураараа, бас бусдын хүсэлтээр хэд хэдэн бүтээлд хуруу хумсаа нэмэрлэв. Учиргүй ухаарсан жил болоод тэр үү цагийн дайснуудыг цайзны тулаанд дуудаж, хайр найргүй хядан, бунханд булшлахаар зориг шулуудав. Дэмий балай зүйлст тархи зүрхээ мэдүүлж, сэтгэл хөдлөлийн сэлмэнд сүлбүүлчихгүй л байх сан.

10. Санал. Идэвх зүтгэл, амбиц шаардсан, ирээдүйд хэрэгтэй байж магадгүй хэд хэдэн санал ирэв. Бодож бодож нэг дээр нь л туналаа. Урьд хожид үнэлэгдэж байгаагүйгээрээ үнэд хүрлээ. Баярлах ч шиг, айх ч шиг. Хүссэн хүсээгүй хүсэл бодлынхоо хүрээг тэлэх цаг болжээ. Үүнийг хэрэв чадвал өөрийн гэх эрмэлзлийн маань хундаам тавигдана. Эс чадвал эгээ л байрандаа үлдэнэ. Эр чадал, эрхий мэргэнээ үзнэ дээ, болохоосоо болохгүйг хүртэл.

11. Хариуцлага. Хэзээ хэзээнээсээ илүү хариуцлага гэж юу болохыг мэдрэв. Бодож санасан юмгүй, бодлогогүй танхил явахад бас хязгаар байдаг бололтой. Зарим зүйлийг засч залруулж, индүүдэж зүлгүүрдэн эв зүйд нь оруулж, зөв гольдрил руу чиглүүлэхийн тулд өөрийгөө хоёрдугаарт тавьж сурах үе ирдэг юм байна. “Гол дүрийн гомдмоор улаан уруулт” явж залхлаа. Больё доо одоо, “бөн бөн”-рүүгээ бушуухан буцах минь.

Амьдрал маань тогтоод адал явдал үгүйлэгдээд байх шиг санагддаг байсан, сүүлийн жилүүдэд. Гэтэл 2011 он ёстой л “адал явдал дутаад байна уу чамд, май тэгвэл” гэсэн шиг учир замбараа, хөл толгой нь олдохгүй, орооцолдсон, шамбааралдсан, унжралдсан, гонжролдсон жил байв. Уналт ч байлаа, ололт ч байлаа, ухаарал түүнээс ч их байлаа. Алдаагаа давтахгүй, амжилтаа алдахгүй байх нь ирэх оны зорилт болог.

Блогоор маань зочилдог бүхэнд Шинэ оны мэнд хүргэе.

2011/11/09

"Халбага" бичлэг...

Хаагуур, юу гийгүүлж яваагаа халбага бичлэгээр дуулгахгүй бол хавийн амьтад хашгичиж гуугачин, хаа таарсан талбартаа харааж зүхэн, хаа гуя ханзлангаа алдаж хага татаж хаяхнээ намайг... гэсэн сүрийг бадруулж, хүчийг нэмэгдүүлсэн өгүүлбэрээс харахад энэ удаад ха-гаар эхэлсэн үгнүүд түлхүү хэрэглэгдэх төлөвтэй болоо явцышүү. Гарчиг нь хүртэл халбага бичлэг... Халбага пийв гэдэг шиг тээ?

Гэснээс пийвийг халбагадаж уугаад, самрыг ширхэглэж аваад аягүй хэмнэлттэй аж төрж байгаа би. Одоо хоолыг капсулаар идээд, архийг пепиткээр уугаад кофег дуслаар хэрэглэдэг болчуул болчих гээд байна. Алийн болгон аливаа хэмжигдэхүүний максимум нэгжээр амьдрахав.

Сонин сайхан гэвэл... анх удаа блогоо хоёр сар гаруй хөсөр хаяв. Сэрүү орсон тулдаа хэдэн бээгий сээгийнүүд өмхийрчилгүй, өтчилгүй, хатчилгүй, шарлачилгүй, шамбийчилгүй... тэсч байж хөөрхий. Нэгэн сайхан утаатай өдөр зүс царайгаа тордоод, зүүсгэл гоёлоо өлгөөд, хаалгаа цэлийтэл нээгээд хавиар өнгөрснийг дайлдаггүй юм гэхэд далласан шиг сууна даа гэсээр явтал нэвтэрч ордог нууц үгээ мартах шахаж. Алдаагаа засах уламжлалт амлалтаа авдагаараа авна даа сайхан...

Өөр чинь... өө тий, ажлаа сольж нүүдэл суудал хийлээ. Хаашаа гэж үү, хажуу өрөө рүүгээ ккк. Хананы наана цаана боловч чиг үүрэг нь арай л ондоо газар амьдралынхаа аравны нэгийг /үхдэггүй ээ/ өнгөрөөсийм болохоор одоохондоо чихний бөглөө, нүдний таглаа гараагүй, хагас ангайсан амаа хамхиж амжаагүй л явна.

Зарим нэг хүмүүс загнаад л байгаа, бичдэг хүн тв маягийн юманд ороод, дүрсний планд хавчигдан, сэтгэлгээ чинь хумигдан зэвэрч дуусна даа гээд... Надад бол одоохондоо тэгж санагдахгүй л байна. Өмнө нь үйл явдлыг өөрийн өнцгөөс харж, өөлж гоочлохоо олж яддаг байсан бол одоо өлгөөд авчих өөдрөг гэгээлэг юм юу байна, улс орныхоо талаар гадагшаа гайгүй юм цацчих юмсан, алийн болгон аль нэг орны дагавар мэтээр ойлгогдож явахав хэмээсэн нэг муу төрийн төлөөх оготны амбицархуу юмтай минь таараад байгаамаа бас. Яваандаа ярих бичихийн дундах Берлиний ханыг нураачихвал ч...

Бас, богино өгүүллэгээр блог ертөнцөд тэсрэлт хийсэн нэгэн эрхмийн дөрөв дэх номыг редакторлав. Хянаж засахаа ч алд, даган баясч, далдганан хөөрсөн гэвэл илүү ононо. Шинэ ном тун удахгүй хэвлэлтээс гарах тэр мөчид хэн гэдэг нь тодорхой болох тул олныг нурших илүүц байх.

За иймэрхүү л гялтайх гавьяа, бүртийх бүтээлгүй хоёр сар хойно хоцорч яваа харагдахым даа...

2010/10/13

Хазайлттай гурван жил

Хэнд ч хэрэгтэй юм, гудамжны нэртэй нэг булан нээгээд гуачиж савчсаар явтал гурван он улирчихаж.

Гурван жил гэдэг хүний амьдралаар жишвэл чамгүй урт түүх. Хулс тарьсан бол цахиур нахиа цухуйчих, хүүхэд төрүүлсэн бол биеэ хөөрхөн даачих, бизнес эрхэлсэн бол эргэлтийн мөнгө хуримтлагдчих, биеийн тамираар хичээллэсэн бол боломжийн булчин суучих хугацаа.

Гэвч, хумсалж авсан орон зайд минь хулс ч ургасангүй, хүүхэд ч торнисонгүй, блогийн эзэн ч бахь байдгаараа, бодол санаа нь ч тасан хэвээрээ, нүдэнд торойж санаанд сарайх хувирал хийгээд дэвшил хумсын толиохон чинээ ч үзэгдэхгүй л байна.

Гагцхүү халтайж нойроосон хагас мянган сэтгэгдэл, хальж халтирсан зуу давсан бичлэг, эргээд уншихад ичмээр эрээн мяраан дурсамжууд, эргүү галзуу нь мэдэгдэхгүй этгээд хачин сараачмалууд энд эзэн суужээ. Баллаж сохлоод ч, баллуурдаж зүлгээд ч арилахгүй хойно гэнэн тэнэгийн гэрч болоод байж л байг.

Надаар овоглосон навсархай шар блогоор минь зочилж, цагаа үрж үгээ үлдээдэг, хүлээлгийн өрөө шиг хүнийрхэлгүй зөвлөдөг зоригжуулдаг бүхэнд талархаж таван үг татлахгүй бол ойд зориулсан бичлэг минь лаагүй бялуу шиг, ламгүй хийд шиг сүргүй хийгээд хүчгүй болох нь гарцаагүй. Нэмж өгүүлэхэд, нэрээ нууж орж ирээд нэвширтэл балбаад гардаг нэг ч юм уу, нэг хэсэг ч юм уу сээгийчдэд “хайртай шүү” гэчүүл хамаагүй далийсан болчихийн болуу.

Анх албан мэдээний хайрцагнаас гарах жижкээн хүслээр блог нээж байлаа би. Зээлээд байх илүү мөнгөгүй, зэврээд байх иртэй үзэггүй хүнд өөр ямархан том зорилго байгаа аж. Эргэн тойронд өрнөсөн үйл явдлыг өөрийн нүдээр хараад, энгийн үгээр бичиж оруулж байх гэж энд арын хаалгаар, дарга найзын хүчээр газар авсан санагдана. Гэтэл үндсэн зорилгоосоо үлэмж хазайж, хувийн чанартай галбирын хальтиргаа, ослын буулт хийсээр таарч.

Тэргүүн шугмын төлөө тэнхээ мэдэн давхилдах тэмцэлдээнтэй салбарт ажилладаг хэрнээ арын эгнээнд арав дахь хавраа угтаж яваа нь магад маний тавилан ч билүү.. Сүүдэрт нуугдсан он жилүүдийн сүүлийн гурван жилийн “бонус” нь блог юм уу даа. Энд нар тусдаг, хааяа ширүүн салхилдаг. Гэвч би жинддэггүй. Зорилго энэ тэр ч бодолгүй, зоргоороо сайхан л жиргэжийн.

За тэгээд.., заримдаа харамсах юм байнаа байна. Хамаа намаагүй сараачдаг энэ орон зайгаа нууц хэвээр нь хадгалж, минийх гэж мэдэгдэхгүй авч явах минь яав даа гэхчлэн. Өөрийнхөөрөө байж чадахгүй, хэлмээр санагдсанаа хэнхдэг рүүгээ шиддэг, хэн нэгэнд тал алдчих вий гэхдээ үгээ зөөллөж, үйлдлээ сааралтуулдаг талбар надад дутсан биш дээ уг нь.

Зарим нэг нь хувийн сараачмалаас сайн дураараа дүр олж авчихаад дуугаа хурааж дургүйлхсэн ч удаатай. Хүний өдрийн тэмдэглэлийг олж уншчихаад хамаагүй реакцлах нь хаашаа юм, хаалгаа онгорхой орхичихоод орж ирснийг нь хажиглах ч хэцүү, яамаар ч юм бэ дээ. Алгын чинээ амины бүсдээ амны цаас шиг тоомжиргүй хандсан нь миний хохь болж таарчийнуу, яажийн.

Хааяа, “Өргөн чөлөө”-гөө өндөр чулуугаар хашиж, хааж хаячихаад тэс өөр газар, тас танихгүй нэрээр үнсэн саарал гудамж сүндэрлүүлмээр ч юм шиг. Тэр нь харуудын хороолол шиг хачин замбараагүй, саравчтай малгай хэлтгийдүүлж, салтаа нь унжсан өмдтэй хип хопууд, эсвэл Алисагийн ертөнц шиг бодит амьдралд боломжгүй зүйлсээр дүүрэн... Тэгээл хэн нэгнийг халз мэтгэлзээнд дуудаж, зарлаагүй дайнд ирээгүй хэргээр гоц мөргөөл... Эсвэл хар тамхичин ч юм уу, халаасны хулгайчийн дүрээр бодол төсөөллөө бодит юм шиг гөвөөл...

Гөжүүдэлмээр байг-өөөөөө сүүлийн үед. Жич хэлээд өнгөрөх юмыг асуудал болгон дэвэргэх, өөрт нь гай тариагүй байхад өлгөж аваад барьцалдах, юухан дээр ч болов тэгш биш хандах, юуны төлөө ч юм өө эрэн зуух... Хэн ч биш хэн нэгэнд хүртэл хэрд нь таарсан баллуурдагч байдаг болтой. Бусдын үгээр хачир хийж, буруутгах хандлагаар линз хийх амархан, гэхдээ хүнийг бас сонсдог байх хэрэгтэйшд.

Заза, айлын ширээний амттан болгон руу сарвайх сахилгагүй хүү шиг саваагүй шар блогийнхоо сэвлэгийг нэг иймэрхүү дундуур сархадтай, дутуу идээтэй л үргээлээ. Эзэн хүүхэн чадарчихгүй бол эрийн цээнд хүрэхээр нь нижгэр найр хийнэ... Эсвэл бийзи байна , барахгүй нь гээд бийг сэйлдээд зарчихнөө, ядах юмгүй.

... нээх гоё үгээр дуусгачий гэтэл наклад зуураад кардан татаж болдоггүй гэнээ. Бинзенээ юүлээд ч хамаагүй зогсохгүй бол бантсандаа бадайраад, бадайрсандаа балайрч өгөх нь. Нэг дажавтар үг байдгымаа, сая би зохиочвуу, яав? “Бичихээс залхах тэр мөч ирэхэд би утаа мэт замхарна”...

2010/09/28

Сүүмгэр

Саяхан даа, саваагүй увайгүй сараачмалуудыг санаан зоргоор шидэлж, сардаа хоёр удаа Шарын гол руу жирийж, хажуудах залууг зохиомол хэргээр эрүүдэж, хатсан чавгыг дэвтээгээд тоортой нухаад хөлдөөж идэн зугаацах цаг зав байсан л юм даа надад. Эдүгээ үлгэр домог болон үлджээ хөөрхий.

Нас явж ухаан суухын хэрээр надаас бусад хүний хүсэл мөрөөдлийн цар хүрээ тэлж, цэвэр усны шинэ нөөц нээчих юмсан, баялгийн хараалаас улс орноо аварчих юмсан гэх мэтийн юм бодож явахад би гэдэг хүн “Унтахынсааа..нн, хэзээ ч хамаагүй, хаана ч хамаагүй унтахынсан, нойроо ханатал дугжирч үзэхийнсэн” гэсэн цор ганц мөрөөдөлтэйгээр өдөр хоногийг сүг сүүдэр шиг сүүмгэр царайлж, сүүтэн нүдэлж өнгөрөөдөг болов.

Даахгүй нохой булуу хураана гэгчээр өмнөх ажлаа дийлэхгүйм байж нэг сургуульд орчихсон чинь ёстой хөгөө хөлдөө чирж, хүзүүгээ шалан дээр дэвсэж байна даа харинчиг. Орсон л бол төгсөнө хэмээн огоорч явсан гар юу юуны туханд хүрэлгүй баахан f өрүүлж, кредитийн төлбөрт унан байж сурна гэдэг чинь алимнаас арай өөрийг төсөөлж байх жишээтэй.

Гүй тэгээд гийгүүлж байгаа ч юм алга, шөнө хагасалж хариад ум хумгүй идэхээс өөр өөрчлөлт шинэчлэлт үзэгдэхгүй л байна. Өөрөө ч цухуйхааргүй өндөрлөж овоолсон ном цаасыг минь хаягдалд тушаавал лавтай долооног өлсөж цангахын зовлонгоос гэтэлгэх. Ахиж л сурахгүйм шүү гэсэн асар чанд бодол байнга дотор эзэмдэх.


Үй түмэн бие даалт, гэрийн даалгаврыг нь хийхгүйм байж хий шаналаастай, нойр хулжаастай. Тарчилж хэвтэхээр босоод хийчихье гэхээр бас юу юугүй унтчих ч юм шиг санагдаад горьдон тэлчилсээр ядаргаанд орох нь. Сүүлдээ бүр самбарын өмнө гарсан чинь кармааны цоорхойгоор бэлдсэн шипи сугаран унажийна гэж мэгж зүүдэлжийншд. Яаж нэг ажлаасаа хусагдчилгүй, сургуулиасаа жийгдчилгүй, гэрээсээ хөөгдчилгүй, блогтоо боомилуулчихгүй хоёр жилийг авдым байгаан.

Тархи гээч эрхтнийг байнга дасгалжуулж байхгүй бол атираа нь тэнийж гөлийдөг юм гэсэн, минийх ч төрөлхийн мөлийсөн, гөлчийсөн, гөлгөр төмөр шиг гялайсан эд болтой. Жилээс жилд тархи толийх тусам зовхи үрчийгээд байгаа нь даанчиг сонин.

Яджахад лагууд дунд лаг шавар царайлан цохиж явах гэцүүм, багш нарын арга тасарсан харц өөр дээр тусахыг мэдрэх бүр ч ядаргаатайм. Дүрс ойлгодог, бууралттай, томхон шиг хамелион шил олж зүүе л гэсэн цор ганц гарц олдоод байгаа, одоогоор. Цаашид ямархан мэргэн санаа төрж, түүнийгээ хэрэгжүүлэн түүхэнд нэрээ үлдээхийг би таашгүй ээ.
Амралтын өдрүүд ээ чи, амьдралын минь альхан буланд нуугдана вэ, ай хө зэ хө, арслантай эрээн авдар юу даа хөөө.... үүрэглэн дохилзсоор өмнөх ширээгээ дэрлэн уналаа.

2010/06/12

Хөгшчүүл хүүрнэх инү...

Багшаархан байхад гучтай хүн гэдэг чинь базарваань, хаанаас нь ч харсан хайнагийн шар шиг ханагар, хангайн согоо шиг сунагар, халдахын аргагүй эрхэмсэг, чухам л бие ухаан тэгширсэн том том агаа эгээ нар санагддаг байвшд. Гэтэл ингээд өөрт ирэх дөхсөн чинь хорин хэдэн насандаа хорогдоод байгаа ч юм шиг, хол ойрын багачуул басамжлаад байгаа ч юм шиг, бушуухан зугтмаар, бултаад гүймээр сонин оргидог байна шд, та нар тэгжийнүү?

Одоо тэгээд яахав дээ, орчлонгийн жам хойно гуйж биш гуядаж ирсэн гучин насыг хүлээж авахгүй ч гээд хаачихав. Асуудлын гол нь байгуулсан гавьяа, бүтээсэн зүйлгүй жарын тал руу цүл пал гээл орж явчиж байгаа нь жоохон тиймхэн, гэвч оройхон гараад ширүүхэн дайрна гэж нэг юм бий хэхэ.

Анх хүмүүс “эгч-ээ” гэж дуудахад эвгүй харж энтэр тэнэгтдэг байсан, одоо ч дассоон. Арай л автобусанд суудал тавьж өгөхгүй байна, тавиад өгвөл суугаад авна даа, сайхан. Дээр нэг гоо сайханд орсон чинь “Таны насны хүмүүсийн арьс хуурайших хандлагатай байдгын. Сайн чийгшүүлж байгаарай” гэж мэгж зөвлөсөн шд. Өөрийгөө хөгширч байна гэж бодож амжаагүй байхад л эргэн тойрныхон алхам тутам сануулаад байх юм аа.

Тэгэнгүүтээ ер нь хориос гуч руу шилжих энэхүү үйл явцад чацуутнууд маань хэрхэн хандаж байгааг тандах санаатай үе тэнгийн үхэр хонин жилтнүүдийн блогоор хальт шагайлаа. Тэгсэн тэд бас иймэрхүү юм бичиж байнаа.

Манай манлай блогчдын нэг, гахай хочит Гаамп гэхэд л:
“Би одоо нас хорь холоо гараад Үүлэн сүүдэр дайрхад даардаг болж, Үдийн цай холдход өлсдөг болж, Үдшийн пиав цөөдхөд уйлдаг болж, Үүрээр сэрээд шээдэг болж, Хоёр пиаванд толгой өвддөг болж, Холын хүүхэн танькуу болж, нас явах тэгжаагаад лүд ч юмаа даа” хэмээн ноднинхон бичиж байсан байхын.

Тэгвэл буриад-ахай Клаус маань:
"Цагийн сайханд шүү дээ... шүдлэн нохой ч дийлэхгүй булууны ясыг бул мэт гучин цагаанаараа бяц бяц няцалж гурил болтол нь тээрэмдээд банхардаа өгдөг байлаа гэчүүл худлаа залсан болох байх даа. Мэдэх нэг нь мэднээ намайг. Харин одоо яаж байна. Зөөлхөн юм, зажлах нь хүртэл цөөхөн юм гээд цагаан будаа агшаагаад таван ширхэгийг үмхэлээ гэхэд талыг нь залгиад талыг нь буруу хоолойруугаа оруулаад буцаагаад гаргаад ирж байна. Идэш яльгүй ихдээд ирвэл гэдэс гэж тогоо шиг болтолоо цэрдийгээд өдөр шөнөгүй биохий ялгаруулах нь тасалгааны амьтадад таагүй санагдана. Шимтэй юм гээд сүүлний өөх хэдийг огтолоод сүүтэй цайндаа хийгээд дөнгөж ойчиж сортол онгорхой байсан цонх саваад огли үсэрч би цочоод аягатай цайгаа чулуудчиж байна.

Сархад чи савнаасаа бусдыг дийлдэг гэлүү сачий чинь хүрвэл намайг унагаадах гээд шанага шанагаар залгилдаг саваагүй нас ард хоцорчээ. Үхрийн нүд шиг юмаар нэг л тонгойлгоол хэл ээдрээд хөл орооцолдоод өнхөрөөд өгдөг болсон байна лээ. Өглөө сэрээд хаагуур явж юү хийж, юү ярьсанаа санахгүй нөхдийн баалсан бачим үгэнд баахан ичиж улайсаж байх жишээтэй. Нэг сайхан морь харъя гэтэл өмдний түрий гутлын хоншоороо норгоод дуусаж байна. Залуу ч байж цус ч шингэн байж нүүрээ угаачидаг байсаншд"
хэмээн тун саятавхан “Дугуй хээтэй булан”-даа тухалж суугаад хууч хөөрч. /Хэхэ тэр сүүлийн өгүүлбэр үү, бас л ноцтой асуудал хөндсөн байгааз/

Гэтэл хөгшин ахайн хүүрнэн өгүүлэхийг аяга ёроолдонгоо чих тавин сонсож суусан Баяраа блогч:
“- Хаа сайгүй л тийм байгаан бна даа хө! Аятайхан хөл дагуулж хараад урдаа байгаа шонг ч анзаарахгүй мөргөөд унах бол энүүхэнд, архийг бол үнэрлээд л унаад өгнө яана даа тэтгэвэрийн бяднуус” гээд л шүүрс алдсан байх юм.

“Энэ яадаг зусав” гээд блогт нь ороод үзтэл хангүг хүүхнийг магтсан сүүлийн бичлэг дээрээ хүртэл “Мөсөн дээр уран гулгаж чадахгүй ч гэсэн гулгаж байгаа нөхдүүдийг харах их дуртай, уг нь багадаа эсгий гутлан дээр канки хүлчээд гулгадаг л байсан юм одоо бол өнгөрөө биздээ. Дагзаараа савж унана эсвэл шбагат сууж аарцагаа дэлгэнэ.” гэсэн байхыг бодоход яалт ч үгүй л зовлон нэгт маань болж таарлаа.

Би хүртэл яаж дутахав гэсэн шиг хоёр жилийн өмнө блогтоо ингэж бичиж байж.
“Арван санжмээтэр өсгийт дээр донжигнож чадахаа байчихаж, аятайхан харагдсан залуугаа панаалдаж дийлэхээ больчиж, үдшийн болзоонд жоохон зогсохоор өвдөгний нүдээр гатгуулаад, үүр цайтал дискодсоны маргааш өндийж чадахаа болиод хэрэг алгоо. Шилэн тиркотой явбал шээс гоожоод эхэлнэ, давхар хувцас өмсөхгүй л бол давсаг нуруугаар шархирна. Хүнтэй хэрэлдэхдээ хоолой зангирдаг болчиж, хугасхан боргионд хуга согтдог болчиж, эвгүй үгэнд жигтэйхэн гомддог болчиж, ээ дээ эрт хөгшрөх ч лүд юмаа. Нас явж байгаатайгаа үл эвлэрэх хандлагатай, эгч ээ гэж дуудсан нэгэн рүү эвгүй харж ширэв татах магадлалтай, сав л хийвэл өвчин хэлчих гээд, зав л гарвал залхуурч хэвтчих гээд. Энийг ингээд хийчих юмсан гэх ирмүүн хүсэл хаашаа ч юм бэ одчихож, идэх, унтах, эргүүтэх гурваас илүү гарч чадахаа больчиж. Ичихгүй харин эрээн мяраан хип хоп хөвгүүд рүү эрээ цээргүй ирмэдэг нь хэвээрээ байгаам” гэж хээвнэг туусан байхын.

Хүүе тэгсэн чинь манай PUZL бүр:
“Өтөлж байна даа” гарчигтай бүхэл бүтэн бичлэг хийсэн байна. Ишлэвэл: “Ер нь эр хүн нас ахиад ирэхээр зэрэг зовлон, зовлого хоёр давхар нэмэгдээд байдаг бололтой юм. Хоёр дахь нь ч зайлуул холуур л өнгөрөөд байна. Харин нэг дэх нь ч ёстой хэцүүхэн учраа даа. Адаглаад л хараа, сонсгол энэ тэр хачин болоод ирж байна” гэх буюу “Хөгширнө гэдэг ч хүсэх юм биш байна хүүхдүүд минь. Мартаж санахын хувьд бол бүр мастер болсоон, буянаа бар гэж. Халуун залуу насанд бяр чадлаас их юмгүй, Хайдав гуай шиг галзуу барын аманд гараа хийхээс сийхгүй байсан бол одоо яаж байна? "Очир ах аа, миний бяр дуусчжээ”…!” хэмээн амьдралаас урган гарсан агуу уулга алдалтаар төгсгөжээ.

За бас нэг блогчин Сайнаа насны доройтлын тухайд ингэж өгүүлжээ.
“Нэг гартаа хаях гэж байсан хог, нөгөө гартаа хөргөгчинд хийх луувангаа бариад явж байгаа юм. Хогийн саваа онгойлгоод луувангаа, хөргөгчөө онгойлгоод хогоо тавьчихаж байгаа байхгүй юу. Тэгээд тэрийгээ ч мэдэхгүй том өрөө орчоод хөргөгчнөөс дахиад юм авахдаа гайхаад хараад зогсож зогсож ойлгожаан. Зурагт үзэхдээ шил зүүнээ тэгэхгүй бол харахгүй шд. Толгой дээрээ шилээ тохчоод л тэрүүгээр нэг хайна шүү дээ. “хааччдаг байнаа, энд л байх шиг байсийм даа ” гээ л амандаа үглээд явж өгийшд.” хэмээн өөрт тохиолдсон явдлаас өгүүлсэн байна.

Тэгвэл манай Блогчон Муур өчихдөө:
“Хар залуугаараа ингээл насны доройтолд орчихдгийн байхдаа.. сонин юм шүү хүн амьтантай юм ярих гэж нээрээ холион бантан хутгаж байгаам чинь нөгөө юу, яагаавдээ нөгөө нэг... гэсээр байтал хамаг ярианы эрч хүч буураал шал сонирхолгүй болчжааган.. тээд бас нэг аюул нь худлаа ярьж огтхон ч болку аягүй бол нөгөөх чинь ярьснаа мартааал тэс хөндлөн юм ярьжийж мэдэх л хүн” гэсэн байх юм. Хэхэ муур хүртэл хөгширч байгаатайгаа эвлэрэх янзгүй байхад хүн ч аргагүй юм уу.

Манай Хундага ахайтан хүртэл бичлэг дотроо үг шидэлсэн байх нь:
“Эмгэн маний дөрвөн мөчний захын судаснуудад цус хүрэлцэхгүй байсны улмаас ихэд даарав” гээд л эхлэнэ. Золигнууд чинь зөнж үхэх гэж байж бас уран үгтэй.

Ингээл хэсээд байвал хаа сайгүй зовлон жаргалаа ярьж, гучин насыг гуниглаж нэг, зөнөглөж нэг угтаж байгаа нөхдүүд дүүрэн байна, цаагуур чинь. Гэвч гайлвайна, нас гэдэг зөвхөн цаасан дээр бичигддэг л тоо, намбархаж бүү сүйд бол гэдэг шиг сэтгэлээрээ залуу байхад л бүх юм ок шдээ тэ. Хийж бүтээх ид үе эхэлж байхад бид ингэж бодвол 70, 80-тай хүнүүсийг яа гэж байгаа юм.

Ай даа сайхан нас, армаантагладаг ч нас, хип хоптдог ч нас. Ахиад хэд бол хэдэн хүүхэнд дурлаж, хэд бол хэдэн залууг хаяж, хэд болон хэдэн хүүхэд хийж, хэд бол хэдэн сонгуульд үзнэ шүү дээ хихи. Мөнгийг олж нэг, үрж нэг цацаал, мөрөөдлийг биелүүлж нэг, бусниулж нэг хаяаал, арван санжмээтр өсгийт дээрээ үүр цайтал бүжиж, аятайхан харагдсан баагийг тонгорч нэг, дугтарч нэг унагаал, арван жилийн бацаануудыг эгнүүлж нэг, тойруулж нэг суулгачаал, амьдралыг бол өнгөтөөр хүүрнэн өгүүлнэ дээ, нээрээ.

2010/05/23

Бантан

Ичиж үхэхнээ би... Болдогсон бол тарваганы ичээг хэд хоног түрээслэж байгаад хүмүүс мартангуут шовгос гээд гараад ирэхийнсэн. Юу ч болоогүйм шиг, гар мараа хаялцан хэнэггүй алхаж энтэр. Хүнүүс сонин хараад байвал өөдөөс нь “яасоо” гэчээл. Ялангуяа тэр танхимд байсан оюутнуудын бүгдийнх нь ой санамжийг арччуул тэ...

Хүмүүст лекц унших нь битгий хэл худалдагчид авах юмаа эвтэйхэн ойлгуулж чадахгүй ээрч муурч, эрүүгээрээ нэг, хуруугаараа нэг заан, ухнатдаг юм байж “уучлаарай урилгыг чинь хүлээж авч чадахгүй нь ээ” гээд хэлчихгүй миний энэ нэрэлхүү зан уу?

Тэгээд яахуу дээ, "таван сарын хорин боллоо, тамтай өдөр ирлээ дээ" гэдэг дуу аялаад ногоон дүүфлээ углаад, номгүй толгойгоо хаялаад л яваад орцон.

Цин цирра-ра рин. /Нүдээ ань, тэгээд Хачатуряны “Сэлэмт” бүжгийн аяыг төсөөл/

Өөрийгөө ялаа ниссэн ч сонсогдохоор нам гүм танхимын индэрт, онигор, бүлтгэр, давхраатай, давхраагүй, ууртай ширүүн, урин тачаангүй олон нүднүүдийн өмнө овын одиноораа зогсжийно гээд бод доо. Шээс ч хүрэх шиг, шилэн тирько ч хөврөх шиг, хоолой ч зурагдах шиг, хормой ч чичрэх шиг.

“Энэ жил наадмаар нүцгэлэх үү?” гэдэг шиг нээх бадриун хоолойгоор “Зиа сайн байцгаана уу оюутнууд аа” гэх гэсэн чинь...байдгүй. Шүдээр хатгуулаад, шүлс зууралдангуутаа нээх сонин наалинхай дуугаар наль наль хийдийм даа. Өөрийнхөө хоолойноос өөрөө бондгос хийтэл цочиж энтэр. Сандраал стакантай уснаас том балгаад авсан залгихын зуургүй цацаж тургиад бөөн юм болсоо. Салфетка гаргах санаатай сандал руу ухасхийхдээ цүнхээ оосроос нь гуд татаад унагачихаж байгаан. Гайтай юм шиг дотроос нь нэг алим өнхөрч энтэр, авах гэж тонгойгоод араас нь өшиглөчүүл яахуу.

Чинэрч бадайраал, чихээ улайстал бантах ч бас сонирхолтой юм байна лээ шүү, одоо бодохнээ. Цаашид ясны дургүй хүргэсэн хүнээ ярайсан олны нүдэн дээр бадайртлаа ичиж, балайртлаа бант гэж хараамаар юм гэсэн асар ажил хэрэгч бодол тэрхэн зуур толгойд орж ирэхтэйгээ бас. Тэгээд л ярьсан, яриад л байсан. Хүмүүсийн дүнгэнээн нэг холдоол, нэг ойртоол. Тэгсэн тээр хойно суусан нэг хүн гараа гозогнуулаад л, амаа ангалзуулаад л байхын, за... л гэсэн, юм асууж болох уу л гэнэ, тэгээ л гэлээ, нэг юм асуугаад би хариулаад л байх шиг байсан.... хачирхалтай нь одоо юу ч санадаггүй. Нэг иймэрхүү л юм болсын.

Ямар ч гэсэн багш хүнүүсийн зовлонг аягүй ойлгосон. Хөөрхий муу Гомбоо, Артгаа эднүүст яасан хэцүү байдаг бол. Хэл амаа хуурайдсан хэдэн шавь нарын оюуны мэлмийг нээж гэж. Оюуны мэлмий нээнэ гэснээс оюутнуудын мэлмий нь хаанаа байдын бүү мэд, би лав нээчих санаатай хайгаад олоогүй ээ. Цитрус, Юки хоёртоо захихад олны өмнө битий оготор банзалтай гарчугаарай л гэхээс. Өөр юу хэлэхэв.

Би ч тэр Барбагшийн сургуулиас тэтгэвэртээ гараад нэг бодлын сайхан байна өө. Угаасаа цалин бага хэрнээ ажлын байран дахь бэлгийн дарамт ихтэй сонин газар байсын. Үйлдвэрчний Гамбаагийн жагсаалд хэд хэд очоод “Багш нарын цалинг нэм” гээд орилоодохсон чинь шууд халцыншд. Анхнаасаа жийх гээл аруун оны анхны бичлэгээ надтай ярилцлага хийж мийж эхлээд байсын байна лээ. Гэснээс гуруун сарын дараа миний блогын гуруун жилийн ой болох нь байна шд.

За за энэ ч яахав. Өдий наслахдаа ярьж сурахгүй ямриймаа хийгээд, хаагуур хэнтэй яагаад, юу гийгүүлээд явсын бүү мэд. Хойшид амбицтай хэдэн бацаан нарын илтгэх урлагийн хичээлд сууж афоризм цээжлэх үү эсвэл арын уулнаас билүү олж ирээд амаа точийлдох уу, аль нэгийг нь авч хэрэгжүүлнэ дээ. Бас блогын ойгоороо асар том лээкц зохионо. УБ паласын задгай асарт “Гурвын тооны давхцал хийгээд Блоглог нийгэмд хамтдаа” сэдвийн дор. Билетийг дуурийн театрын кассаар худалдаалах ба анги хамт олны захиалга авна... гээл тэгвэл мөн алав аа хихи.

Бантах сайхан, бантан идэх бүүүр ч сайхаан гэж.

2010/01/31

Тоормоз

Зогс хүүхэн гуай!!! Зоргоороо тэнүүчилж, дураараа чалчихаа азна.

Арван оны анхны сар ч улирчлаа. Амьдралын чинь алтан үеүүд үргэлжилж байна. Зогсолтгүй эргэх өдөр шөнийн тэнхлэг дээр золиг минь чи юу гийгүүлээд явна аа. Хайраар зугаа хийж, харцаар зэвсэг болгож, хамрын ханиадаар шалтаг тоочиж, хатуу үгээр бамбай барьж явна уу. Эсвэл залхуурлаар хооллож, “завгүй”-гээр халхавчилж, ажлын цаг амралт хоёрыг нэгэн зэрэг өнгөрүүлж, амлалт няцаалт хоёрыг нэгэн дор бөмбөрүүлж...

Одоо болноо хонгор минь. Амьдралын гол дүрийг хайж, алдааны гол буруутанг эрж, гунихдаа гунаж, гунхахдаа гунхаж явтал гучин насны босгонд тулаад тотгыг нь мөргөлөөшдээ, тоормоз! Жилийн дараа чи жарын талтай эмээ, жижигхэн энэ бие чинь түүнээс олон мутартай... /хээх хадуураад бна, хадуураад байна/

Өөрийгөө таних аялал чинь дуусах нь уу тэгээд, үр дүнгээ хэзээ тайлагнах хүн бэ? Шатахуунаа ч шалгачих сөхөөгүй тэнхээ мэдэн давхилаа гээд шандуурал бодмоглолоо салхинд үргээж чадав уу? Эс бөгөөс өнгөрсөнтэйгээ зууралдаж, элийрэл балайрлаа энэхэн биедээ тээж, муйхар ааш муухай сайхан дурсамжуудтайгаа муми болж хаданд хатаагдахыг хүсээ юу /ооё, болд ай.../

Орчлонгоос шинэ зүйл нэхэмжилж, одоо цагаас огт байхгүй руу тэмүүлж, олсон хийсэн юмгүй толгой хаялан шилбэлзлээ гээд орших оршихгүйн ертөнцөд ондоо юу бүтээв ээ. Хүсэвч үл биелэх зүйлд сөгдөж туйлдаад гуниа юу, сөхөвч үл арилах үйлд чадагдаж дийлдээд туниа юу. Нэг нэгэндээ ууссаар нэлэнхүйдээ хөхөрч харагдах нил ягаан цэцэгнээс нэгийг нь тасдсанаа мэдсэн үү... /бэлхүүс хая..лллан бүжиглье/

За хүүхээ, чимээгээ жаахан аяд даа. Жам ёсны өмнө өчүүхэн гэдгээ сана даа. Халааснаас хар аяндаа гээгдэх цаг хугацааны хаахна чухам явна гэдгээ бод доо. Толины хагархай эвлүүлж зүйж хийсэн мэт тоглоомын энэ ертөнцөөсөө хааяа ч болов хөндийрч бай. Өнгөрсөн хийгээд ирээдүйн огтлолцох торгон цэг дээр өөрийгөө ганц ч болов өнжөөж бай. Ухаан санаа чинь тэр чигээрээ шахмал түлш, уугиад асдаггүй үлээгээд унтардаггүй унгарган гал.. /агаарын бохирдолд ЗГ 47 тэрбумыг зарцуулна... тв мэдээнээс/

Өгөгдсөн хором мөчийг бутархай мөнгө шиг үрж, өөрийнхөө өнөөдрөөр өрөөлийн маргаашийг арилжиж, зорилгоо үргэлж тавин хувиар хямдруулж, зориглосныхоо тал дундуураар туучиж, тавган дээр тавьсан бусдын хоолноос сэрээдэж тамшаалж дуусахаараа буруу харж нулимж... Уураг тархинд бөөгнөрсөн учир замбараагүй эд юмсыг угтаа чи л ганцаараа эдэлж дуусгаад элээх /go go/

Зүүд шиг хүсэл, хүсэл шиг зүүд... Зүгээр л алхаагаа зугуухан сааруул. Эс тэгвээс эсгэж оёсон хормойндоо тээглэж, эрдэж орхисон бардамналдаа төөрч, ёстой л өөдөө шидсэн бананы хальс өөрийн урд унаад, харалгүй гишгээд хальтирч ойчин хамраа авах... Солгой хоолойгоор дуулж, согтуу ухаанаар эргэцүүлж, согогтой тархиар сэтгэж солиотой мэт явахаа зогсоо.../stop!/

2009/11/11

Спирал үгс

Аяа... Тавдугаар сарын бороо шиг үнэр анхилам биш хэрнээ таваргаж явахад жиндүүлэм зэвэргэн жавар тасхийж, хацар нүүрийг хайр гамгүй хайрахуй дор малгайлан униартах хотын утаан дунд маск зүүсэн хүмүүс тодрон бүдгэрэх нь... нөгөө юу му... лугаа ажгуу...

. Засссс бүтэхгүйм байна. Жоохон уянгалчий гэсэн явдаггүй гэжийншд. Хальж халтирах гэж зутарч сууснаас зүгээр түс тас түмпэн шанага, ок док олвэйс тампакс зангаараа хэдэн үг хэлхчээд, замура тор шиг загвартай цүнхээ хондлой дээр шидлэнхэн, завсрын өнгөтэй гэзэг юүгээ хавиар нэг сэгсэлзүүлсээр гарч хэлэн дээрээ юм олж тавих минь.

. Хэлэн дээрээ юм тавина гэснээс ойрын үед иднэ гээчийн ид хавыг харин ч нэг гайхуулж, Идеа хэмээх төрөлх сайхан алдраа Идшинноров хэмээх өвлийн үүцтэй төстэй нэрээр солих тухай тогтоолын төсөл боловсруулж, Хүнс хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн яамаар дамжуулан байнгын хороонд өргөн барихаар сүүлийн хэд хоног сүрхий шамдан ажиллаж, буурин дээрээ бухайж, суурин дээрээ зузаарч байгааг минь байгууллагын дарга цэрэг хийгээд харуул хамгаалалтын ажилтнууд даанчиг мэдрэхгүйн дээр яавчиг ойлгохгүйг яалтай.

. Гэж гонгинонгоо харахаас хайр хүрэх болсон нэгэн күүл баагийг барьж аваад базаж чимхээд баруун зүүнгүй тонгорчмоор адын хүслээ арайхийж дарж яваа нь над мэтийн түрэмгий, түрдэг трактор шиг эрэмгий хүнээс гарамгүй тэвчээр болохыг намуухан дуутай, ялдамхан төрхтэй тэр нөхөр ер нь гадарлаж байна уу, үгүй юу гэдэг асуудлыг асар хүчтэйгээр дэвшүүлж, ойрын хугацаанд шийдвэрлэх талаар туйлын мэргэн санаа тунчиг хурдтайгаар харван орж ирвээ.

. Хамаа намаагүй харван ирсэн санааг А хүрээний гахайн томуугаар үүсгэгдсэн түр зуурын сэтгэл хөдлөлийн вирус байж магадгүй хэмээн хардаж, ихэд сэжиглэсэн нүдээр хяламхийх зуураа зузаан гээчийн хаалт зүрхэн тушаагаа нааж, халуурал, бялуурлаас хамгаалах бэлдмэл хамар амандаа дусааж, гурван хувийн хлормины уусмалаар гараа угааж хоолойгоо зайлаад санаа амрав. Урьдчилсан сэргийлэх тарилга ирэнгүүт улс амьтдын урдуур дайрч хийлгэх талаар холбогдох мэргэжилтнүүдтэй албаны шугамаар ярьж, амины журмаар найрах асар бүтээлч төлөвлөгөө бас босч ирээдэхлээ.

. Бодол дундаас босч ирсэн тэрхүү төлөвлөгөөнд нэмэлт өөрчлөлт оруулан дахин уулзахгүйн ерөөл талбиж компьютерээсээ үүрд устгасан покерийн программаа эхний ээлжинд сэргээн суулгуулах нь ажлын байрандаа тогтон сууж, анхаарал юугаа төвлөрүүлэх аюулын зөв хөшүүрэг юм гэдгийг бодож олохыг бодоход ухаан гэдэг уужим саруулаараа, улам цааш ундарсаар байх авай.

. Ундраад байгаа тэр ухааныг улс орны хөгжил дэвшилд ашигладагаа энэ удаа азнаад алд биенийхээ хий шар бадганыг тэнцвэржүүлж, ууц нуруугаа бөөцийлж, уур уцаараа дундлах чиглэлд эн түрүүн зарцуулахаар салбарын хүмүүстэй санал солилцоод гар барилцан гарын үсэг зурах санаа төрөв. “Малгай өмсөөд маск зүүчихээр хэтэрхий жоохон хүүхэд шиг болчихын” хэмээсэн сайн таньдаггүй нэгний үгийг анхааралдаа авснаар сүүлийн үед “та” хэмээн гүн хүндэтгэлтэй дуудуулах болсон учир шалтгааныг малгайнд дарагдах хэдэн сөөсгөр үс, атираашиж буй дух, мэдэхгүй хүнд ухаалаг, бодлогоширонгуй байрын харагдуулах хөмсөгний голын хөндлөн бүдэг зураас, амны хаалтад далдлагдах алга дарам газар сэлт рүү чихээд кайф авч ташаалтай нь аргагүй мушийв.

. Мушийх зуураа олж мэдсэн зүйлсээ онол практикт хослуулж хэрэгжүүлэх үүднээс зүс царайгаа тольдож, зүүсгэл гоёлоо тордож, ном тэвэрч хэвтдэг цагаа нойр хоолоор нөхөж, дэмий чалчдаг заваа дасгал фитнесээр солих хэрэгтэйм санж хэмээсэн асар ажил хэрэгч бодлоор ажлын нэгэн өдрийг эхэлснээ энд ингээд испиралдаж үлдээв. Хэрэгжүүлэхгүй ч харжээ суухад хааяа өлссөн үед өл залгаж, цангасан үед цай болоод байжийг. Өглөөний шуурхайгаас амжиж тоншсон сараачлагыг энэ хүргээд өрөөний усны савыг шүүрч коридорт гарахад нарны бүүдгэр туяа хэсэгхэн газрыг гийж, нааш цааш зөрөх хүмүүсийн дүрсийг бүдгэрүүлнэ. Тиймээ, би ч бас хэн нэгний бийрийн үзүүрээр амилах "Нарны охин"...
/ёоох, ингэж нэг уянгалж авах гэж/

2009/10/04

Dear messenger!

Сайн санадаггүй юм аа, яг хэдийнээс энэ манджуга нар шиг малигар шар нүүртэй, дарвагар амтай нөхөртэй хувь заяагаа холбосноо. Эхэндээ ч нэг их тоодоггүй байлаа, сүүлдээ ажил хэргийн, амин хувийн ихэнх харилцаа энэ нөхрөөр дамжиж, чухам түүнийг ажил хаялт зарлах үед далиа хуйхлуулсан жигүүртэн шиг урвайж унжийдаг болов. Өглөөнөөс үдэш хүртэл хамт байж, үл ялигхан холдохоор үгүйлэгдэж, өдрийн газрыг цагаар, цагийн газрыг хормоор товчлон довтолгох шар элчгүйгээр би хэнсэн билээ.

Заримдаа зайгүй бүчих спамуудаас залхахдаа, эсвэл завгүй үедээ ад үзэн бачимдаж өрөөлөөс өөрийгөө нуух үе байдаг ч хааяа хачин жигтэй дүрсгүйтмээр санагдаж хаа хамаагүй нэгнийг гэнэт цочоож гижигдмээр.

Саяхан ажлынхаа эгчийг залуу даргатай мессенжердэж байхад нь хажуугаар нь ороод янагийн үнсэлт явуулчихсан. Мань хүний сандарсан гэж юүхэв. Үсгээ олохгүй сандчиж, би биш энэ Идеа шүү... энтэр гээл. Нэг удаа урдхан талд маань суудаг өрөөний хүүхэн Солонгост байдаг дүү рүүгээ офлайн үлдээж байснаа хүн дуудлаа гээд гараад явчихав. Тэр хоорондуур нь сахилгүйтмээр санагдаад өнөөхийг нь үргэлжлүүллээ. “Эгч нь шинэ жилээр чиний явуулсан ягаан торгоор”.... гээд орхисон байхлаар нь “... левчик бандааш хийж өмссөн” гэж нэмж бичээд илгээчихэв. Удаж удаж орж ирсэн мань хүн анзаарсан ч үгүй ажлаа үргэлжлүүлэв. Маргааш нь бөөн уур, “дүү Солонгосоос яриад бүхэл бүтэл зургаан метр торго явуулж байхад ердөө левчик бандааш болгоод байхдаа яадын” гэж байна, ямар балиар хорлонтой амьтан нь тэгээд биччихдэг байнаа гээд цамнаж өгсөн. Дараа нь намайг мэдчихээд “энэ муу эрэгтэй байсан бол З.Энхболд шиг зэвүүн, хорчин амьтан байхгүй юу” гэж билээ кк.

Гэхдээ харилцаа холбоо яаж ч хөгжсөн хүний дуу хоолойны өнгө, үгийн далайц, нүдний харц зэргийг орлуулж чадахгүй гэдгийг сүүлийн үед ойлгох боллоо. Мессенжерээр санаагаа бүрэн илэрхийлж чадаагүйгээсээ болоод хүн гомдоож ч үзэв. Малтигар шарыг яаж ч эмоцлуулаад гаргаж чаддаггүй санаа, ойлгуулж болдоггүй шалтгаан гэж байх юм.

За за, доорх бичилхэн киног үзээгүй нь үзээд нэгэн өдрийг сайхан эерэг сэтгэлтэй угтаарай. Амьдрал санаандгүй тохиолоор дүүрэн, ахин давтагдашгүй гэнэтийн учралаар баян байдаг болохоор хүний хорвоод хүн яарч ирээд, хоргодож буцдаг юм болов уу гэж бодогддог. Ямар байх нь хамаагүй, зүгээр л мессенжер ашигладаг, миний листэнд байдаг, байдаггүй бүх хүнд энэ өдрийн мэнд хүргэв.

2009/07/22

Тослог, усархаг, номорхог өдрүүд

Овоож оцойтол хийж гийгүүлээд байгаа юмгүй ч ойрд ерөнхийдөө зав муутай, блогтоо ч юм оруулчих сөгөө гардаггүй. Нарны, шархны, толбоны тоснуудыг нялбайтал давхарлаж ойр ойрхон нялсаар маслотай талх шиг малигар бор хүүхэн л гүйж явна. Тортны крем аятай зузаан шавсан тоснууд нь тэгээд наранд хайлж улам гялтганаад, эсвэл бороонд урсаж загал саарал судал татуулаад хүн харвал нэг л их тос дааварласан, баруун аймгийн ааруул шиг бараан зүсмийн нүнжигтэй амьтан л байна даа. Үсээ угаалгүй хэд хоноод толгойгоо тослогтуулчихвал ч...гээл завааркуу юу.

Хаашдаа тос өөхөнд хөлбөрснийх торго дурданд өнхөрөх юмсан ч гэж бодогдохын. Хүн тааралдвал “Тослог сайхан зусч байна уу” гэж мэндлээл, уулга алдвал “тосоор гоож” гээл, уур хүрвэл “тостойгоо холилдмор” гэж хараагаад, сайн хэл дуулгасан хүнийг “тосон амт” гэж ерөөгөөд, тус мэддэггүй баагийг “Өөх өгсөн хүнтэй өглөө болтол заргалдана” гэж мэгж загнаад л... Яджухад тостой голдуу хоол идмээр санагдаад байхын, эртээд машин хүртэл эвдрэхдээ тосоо цацчихсан байсаншд., балаймшиг.

За энэ ч яахуу, ойрд нээрээ ширүүн байнаа энэ тэнгэр хангай. “Наадмын дараа үер, үерийн дараа үхдэл” гэмээр л юм болж байна. Гэр нь үерт урсаад, хорооноос нь гэр өгөөд, авсан гэрээ буцаагаад тэр газраа бариад, дахиад үер болоод... ёооё авгай тахиа өндөг гаргалаа, гаргасан өндөг нь газарт уналаа... гэдэг дуусдаггүй дуу шиг. Хамаг үерийн далан, суваг шуудуйг бөглөж бууцгаачихаад, хэзээ урсах бол гэсэн айдас тээж амьдрана гэдэг ямар сайн байхав. Олигтойхон ус зайлуулах хоолой, үерийн хамгаалалт ч хийчихгүй манай энэ хотын мээр нэг орлогчоо дөрөв болгож нэмэгдүүлснээс өөр юу хийсийн бол.

Өөрсдөө шавартай гудамжаар хол хол харайж, аарцагны булчингаа цочтол үсэрч цовхчиж явахын зовлон мэдэхгүй, автобусны буудал асфальтан замаас хол эзгүй газар хашаа хатгаж хана тойруулж амьдарч үзээгүй болохоор яаж ч мэдэхэв. Үерийн аман дээр буусан айлуудыг нүүлгэе, үнэгүй газар өгье гэсэн боловч хөдлөхгүй байна гэж ярьж байна лээ. Хотод нүүж ирсэн гэчихээд хорин хоёрын товчооноос хол, зам ч үгүй, тог ч үгүй газар амьдрах хэцүү болоод л тэгж байгаа шүү дээ, хэнд ч гэсэн төвлөрөл дагах эрх байдаг л юм чинь, ад үзэхээсээ илүү амьдралд ойр шийдвэр гаргамаарын.

Цаг агаарын өөрчлөлтөөс болоод байгалийн гамшиг болох нь ихэслээ, дээр үед ийм байдаггүй байсан л гэж байна, ямар ингэж их барилга байшин шаваараад, хүн ам шамбаарч байсан биш, мэдэгдэхгүй л өнгөрдөг байсан байлгүй. Түүнийг өөрсдөөсөө зайлуулаад дэлхийн дулаарал, уур амьсгалын өөрчлөлт рүү чихээд байхдаа ч яахав. Ганц удаагийн гамшигаар осолдсон олон хүнийг бодохоос л өр өмрөх. Ихэнх нь сүүлийн таван жилд хөдөөнөөс шилжиж ирэгсэд байсан гэсэн, нутагтаа байж байсан бол эрсдээчүү, газрын холоос тэмцэн байж үхэл рүүгээ тэмүүлэх гэж. Ойрд монголчууд Оюутолгой, үер хоёроор л амьсгалж байна даа. Наанаа эх оронч нүүр гаргачихаад цаанаа хужаагийн талд кноп дарж суугаа түшээд сүүлийн үед яг л үерийн усанд хөвж яваа ялгадас шиг харагдах болсон. Заза энэ тухай дараа жич бичнээ. Яасан нь мэдэгдэхгүй ярваганах нэгний явуургүй аашнаас залхаад л байна бас, энэ тухай хэзээ ч бичихгүй ээ, яршиг.

Саяхнаас овоо ном уншиж байгаа. Дармын Батбаяр гуайн “Чамд аз жаргал хүсье”, “Мөнхөөр савласан мөнх бус”, Г.Аюурзанын “Дурлалгүй ертөнцийн блюз тэргүүтэн хүүрнэл зохиол” номуудыг надад уншуул унш гэж өгсөн яруу найрагч Оюунтөгс бүсгүйд талархжийнаа. Уншиж байгаа дүрдээ ороод л, аливаад аягүй гүн ухаанч хандмаар санагдаад л, гэнэт сэтгүүлчээ болиод сэтгэл судлаач болмоор, эсвэл аглагт очоод арьс нөмрөөд суучихмаар ч юм шиг, үгүйдээ л үүргэвч үүрээд цөл туулмаар цөс хөөрч бяр амтагдаад болохын биш. Хэд хоногоос шалчийгаад, хээр гээгдсэн гүзээтэй тос шиг болноо гайгүй.

Ер нь их туйлбаргүй хүн л дээ би. Зургийн үзэсгэлэн үзэхээрээ зураач болчий ерөөсөө гээд ханцуй шамлан, тэр оройдоо бийр цаас цоохорлож явснаа тэгсгээд орхичихно. Эсвэл гэнэтхэн юм оёдог баатар болж нэг хэмжиж долоо огтолно. Хивс нэхью гэж хайчилсаар хайчилсаар хачин сайхан халаасны алчуур хийгээд дуусна даа. Хааяа гэнэт хангинатал дуулаад эхлэнэ, жалганы гавьяатаас гэтрэхгүйгээ мэдээд дуугүй болно. Жарын тал руу явж байж төлөвшиж өгөхгүй юм. Арай л мисс хараад мисс болмоор байна гэхгүй, төрөлхийн навтгар төрсний минь ганц гавьяа энэ дээр л гарах юм даа. Яг одоо бол Франц Кафкагийн “Шүүх ажиллагаа”-г уншиж байна, орчуулга нь санасанд хүрэхгүй л шинжтэй.

Зиа ойрд нэг иймэрхүү, одоо дахиж муу блогоо ингэж удаан орхихгүй ээ. Цай ч үгүй, царай ч үгүй яваад байхаар цангаад, халтайгаад байгаа юм шиг санагдаад, санааны мухраас нэг юм зулгаагаад байхын. Цалин надад өгдөггүй ч цагийг зугаатай өнгөрүүлэхөд тусалдаг сайн хүүхэд байгаан, өө юун хүүхэд, сайн блог байгаан энэ чинь.

2009/06/29

168 цагийн өнгө

За юу юу ч болоод өнгөрчивдөө, саяын долоо хоногт. Ажилдаа орсон, амьтан хүнд загнуулсан, уур жаахан хүрсэн, урам баахан хугарсан, Майкл Жексон нас барсан, Дамчаа гуай зайлуул бас бурхан болсон, Гүндалай гишүүн сайд Цолмонтой хэрүүлийн романс үүсгэсэн гээд аягүй үйл явдаллаг 168 цаг өнгөрсөн байна шд.

Нүүрний тухайд, түлэгдсэний сорви гэхээсээ төрсний сэвх гэж харагдахаар хавтгай хүрэн толбо хацар дээр үлдсэнийг эс тооцвол харьцангуй дээрдсэн. Ямар сайндаа оны өмнө гадаад яваад саяхан ирсэн нэг танил тааралдаад:
- За ойрд яагаад харагдахгүй байваа, арай маамуулаад ирсийм биш биз наад царай зүс чинь?
- Тэгсэн шд. Ихэр бандитай болсоон хө.
- Хөөх тиймүү, баяр хүргэе. Хэн гэж нэр өгөв?
- Энхбаяр, Элбэгдорж... жэхшиг хахаха
Аймаар цаг үеээ мэдэрч нэр өгдөг наасссн. Өөр нэг нь асуувал Оюутолгой, Тавантолгой гэж хариулнаа. Их гуцуул Эрдэнийн хувь, Эх орны хишиг ч гэсэн яады.

Өвгөн загас барьж голын эрэг сахисаар, эмгэн утас ээрч гэрийн мухар сахисаар... гэдэг шиг хоёр сар хорвоогийн явдлаас тасарч гэрийн мухар сахисны эцэст стресс дүүрэн хотын амьдрал, цагт хавчигдсан өдөр тутмын ажилдаа шуударсан чинь сайхан ч юм алга, муухай ч юм алга, сатаарч сонирхох юм бүр ч алга, нэг л их блогтоо томдоод бодолдоо жижигдсэн хүн л байна. Надаар гайхуулчих өөр сонингүй болохоор нам засгийн ганц нэг сониноос дурды л, зүгээр суухаар зүүлэгтэж суу гэж.

Шинэ Ерөнхийлөгч маань ажилдаа ороод, ширээ сандлын томилгоо хийж пэжигнүүлж өгч байнаа. Өөрийг нь сонгуульд ялуулахын төлөө уух ус, унтах хүүхнээ умартан ажилласан Дорлигоогоо Тамгын газрын даргаараа авчихсан, Эрдэнэтийн захирлаас хойш олигтойхон сэнтийд тухлаагүй мань хүн улсын их хуралд дэвшээд уруудаж шороодож явдгаа ч мартчихсан, их л хөөр баяртай яваа сурагтай. Зөвлөхүүд нь харин П.Цагаан гэгч цагтаа сангийн ч, боловсролын ч сайд хийж явсан нэрнийхээ эсрэг зүсмийн нөхрөөс бусад нь тэр болгон сайн муу юманд нэр холбогдож эл доль цохиогүй хүмүүс байна лээ. За тэгээд хэвлэлийн төлөөлөгчөөр НТВ-ийн “Болзоо”-чин Заяа томилогдсон. Хэвлэлийн албандаа Элбэгээг дагаж сонгуулиар цэв цэнхэр болтлоо зүтгэсэн “Болёо, болоошдээ” нэвтрүүлэг хөтөлдөг Санги, “Лийдр” мэдээний Наранбаатар хоёрыг авах янзтай байна.

Сэтгэлийн хөөрлөөр асуудал шийдэх дуртай мань Ерөнхийлөгч анхны захирамжуудаа үзэглэсний нэг нь ардчиллын 20 жилийн ойг тохиолдуулан Өршөөлийн хууль гаргах байлаа. Үймээн самуунд оролцогчдоос гадна, 45-аас дээш насны, эсвэл анх удаа гэмт хэрэг үйлдсэн ялтнууд энэ хуульд хамрагдах сургаар нүдээ бүлтийтэл чих тавьж байгаа сурагтай.
Ямартаа ч “шоронг суллана” хэмээн мэдэгдсэн түүнийг ял завшигчдад боломж олгохгүй, хэнийг өршөөж, хэнийг үлдээхээ ялгаж салгах байх гэж найдаад шийдэл түргэн, шийдвэр мэргэн байгаасай гээд ерөөчихье.

Уяач ихтэй, уралдаанч барилдаанч гишүүдтэй УИХ наадмын өмнө завсарлахаар тун шаргуу шахуу хөтөлбөрөөр хуралдаж байна. Гэхдээ Оюутолгой, эдийн засгийн хямрал, банкны дампуурал, үймээн самуунд өртөгсдийг өршөөх, хохирол барагдуулах гээд амин чухал асуудлуудаас урьтаад пиво, виног хэрхэн хэвлэл мэдээллээр сурталчлах тухай улс оронд “асар тулгамдсан” хууль амжуулж батлахтайгаа л байна. Хэд хэдэн хүний даралт ихэссэн, Бат-Үүл гишүүн ордон дотор ухаан алдсан зэргээс харахад ачаалал нь аргагүй хэвийн хэмжээнээс хэтэрсэн бололтой. Гишүүн гэснээс, Занданшатар гишүүн, Мэргэжлийн хяналтын дэд дарга Янгүгийн Содбаатар нарын хэдэн хүн Монголын Ардчилсан социалист залуучуудын холбооны уулзалтад оролцох гэж яваад онхолдсон гэсэн, азаар мэнд гарцгаасан байна лээ. Хадгаламж банкны 14 тэрбумаас хойш нар үзэхээ больсон МАХН-ын энэ залуучуудын холбоо ном уншуулж сор залахгүй бол хэчнээн ч аавын хүүг шоронд илгээж, шороонд булаа билээ гэх бор шувуу хаа сайгүй нисэлдэж байгааг дурдахгүй өнгөрөх нь ч хаашаа юм, дуу хуур болоод байх нь ч хаашаа юм.

За тэгээд дээр өгүүлсэнчлэн Гүндалай гишүүн ээлжит шоугаа дэглэж, Эрүүл мэндийн дэд сайд Цолмонгийн бөгсний жин, бэлхүүсний тойргийг олон нийтэд хэвлэлийн бага хурал хийлгэн зарлалаа. Цолмон сайдыг нөхрөө хуурч байхад нь гай болж Гүнзгийбалай гишүүн харж таараад, баахан баримт цуглуулж авсан бололтой юм ярина лээ. Яджаахад сайд хатагтайн бөгс хэвийн хэмжээнээс хөнгөхөн байсан тул “Хүнд сурталтай, хөнгөн бөгстэй” хэмээн толгой холбон нэрлэснээ бахархалтайяа тайлбарлаж суугаа харагдсан. Ямар ч бэлэн жин хэмжүүртэй явдагийн, яахаараа ч айлын эхнэрийг мөрдөж мөшгөөд байдгын, бүү мэд. Цаанаа ямар ч учир шалтгаан, өш хонзонтой байсан төрийн түшээ хүмүүс ингэж бүсэлхийнээс доогуур юм ярьж, ор хөнжлийн явдлаа дэлгэлцэх юу нь сайхан байхав, ямар мань мэт биш.

Гэснээс дэлхийн зах зээл дээр зэс алтны үнэ овоо өсөөд, Баярцогт сайд баярын нулимс унагах нь холгүй явна лээ. Монгол Улсыг хөгжүүлэх санд 72 тэрбум төгрөг орж ирсэн, тэрүүгээр хүүхдийн мөнгөө өгнө дөө хэмээн хөлсөө шудрах нь урьд кармаагаараа хойд хормойгоо нөхдөг айлын авгай шиг санагдсан. Уул нь улсын төсөв гэдэг гадны хүчин зүйлээс тэр болгон хамаараад байдаггүй, эрсдлээ тооцож зардлаа хэмнэсэн дархлаа сайтай байх ёстой гэж боддог. Гэхдээ миний мэддэг эдийн засаг ч гэж юу байхав. Таван цаас илүү орж ирж байгаа бол сайн л биз. Элбэгээ Ерөнхийлөгч болсон тул Чингэлтэйн 24-р тойрогт нөхөн сонгууль болох ёстой, тэр нь найр наадмын наймдугаар сард биш, ерөөл хэрүүлийн есөн сар хүртэл хойшилж байгаа гээд ялих шалихгүй явдал суудал бишгүй л байна.

Гол гонсойлгож, сэтгэл хөндүүрлэсэн явдал бол Ардын жүжигчин Дамчаа гуай өнгөрсөн долоо хоногт таалал төгссөн мэдээ байлаа. Ирж буцах нь амьдралын жам ч ийм л сайхан хүмүүсээ чимээгүй үдэх нь дэндүү харамсам, бас уйтай. Цул авьяасыг атгаж төрсөн тэрбээр “Эсрэг дүрийн эцэг” хэмээн олон түмэндээ хүндлэгдсэн, жүжигчнээс гадна дуучин, бүжигчин, орчуулагч, кино зохиолч хүн байсан. Тайз дэлгэцийн олон дүр, танил болтлоо хоногшсон дуу хоолой нь та бидний дунд үүрд амьдрах биз ээ.

Яг л үүнтэй зэрэгцээд дэлхий нийтийг цочроосон явдал бол Попын хаан, домогт Майкл Жексон таалал төгссөн явдал байлаа. 50 нас гэдэг америкчуудын хувьд 30 настай монгол хүн шиг ид залуу боловч түүний амьдрал тэр чигээрээ скандал, богино мөртлөө сүр дуулиантай урт түүх байв. Таван настайгаасаа л олны анхааралд өртөж, ховорхон хоолой, хосгүй бүжиглэлтээрээ дэлхийг алмайруулсан түүнийг энэ цагийн сүүпер од гэдэгтэй хэн ч маргахгүй байх. Давтагдашгүй өвөрмөц ертөнцөө өөртэйгөө үүрд авч одсон тэрээр дахин хүн төрөлхтөнд од болон ирэх биз ээ.

Зуны дунд сар улирах дөхөж байгаа хэдий ч хурц нар ээхийн хажуугаар хур бороо, хүйтэн салхитай зэвэргэн өдрүүд үргэлжилж байна. Зарим аймаг суманд үер усны аюул нүүрлэж, мал хуй осгож байгаа мэдээтэй, байгаль дэлхий жил ирэх тусам хатуурхаж буй энэ цаг үед бусдад гавьяа болохгүй ч гай тарихгүй, хийсэн үйлдэлдээ эзэн болж анхаарал сэрэмжтэй амьдрах юмсан даа гэж.

За за, аягүй төрийн төлөө оготнолог бичлэг боллоо, өдөр хоног урсдагаараа урсаж, өнгөт амьдрал гэрэл шиг алагласаар байх нь тодорхой авч энэ зуурт надтай хамт байж элийрсэн бичлэгийг саатан уншсан Танд аз жаргал хүсье. Амьдрал тань амжилт, ялалтаар ямагт бялхаж яваг.

2009/06/08

Сарьсан багваахай

Цаг нь болоогүй байгаа юмыг цагаас нь урьтан хүлээж догдолж, уурлаж бухимдаж, маажиж малтаад нэмэргүй гэдгийг яс махаараа, хацар духаараа мэдэрсэн хүн нэг ширхэг байна даа энүүгээр. Нарнаас нуугдах сарьсан багваахайн амьдрал минь наанадаж дахиад хоёр долоо хоног үргэлжлэх нь.

Хоёр сар орчмын өмнө би гэдэг хүн бодлогогүй, болгоомжгүйгээсээ болоод нүүрээ түлж, түлэнхийн шархыг эдгэртэл гэрийн хорионд орж, гэрэлт нарнаас зугатаах болсон билээ. Битүү таглагддаг тэр түргэн болгогч сав чинь ёстой аюултайм байлаа шүү таминь ээ, үеийн нөхөд, үр хүүхэд, атаат дайсан, ач гучдаа захихад.

Гэртээ ганцаараа үлдмэгцээ дураараа дургиж, дунд чөмгөө духан дээрээ иртэл жиргэдэг зангаараа санаачлага гарган сав суулга худалдаж аваад, сайн дураараа шампааньск буудуулсийм болохоор хэндээ ч гомдохов. Зарсан хүн нь ч надтайгаа таарсан, заагаад хэлээд өгчихгүй гээл хааяа уур хүрдэгийн. Одоо ч нэг үеэ бодоход түлэнхий нь эдгэрээд хэдэн сорвины л асуудал байна. Хурц нар, хуурай салхинаас хамгаалахгүй бол эмчилгээ үр дүнгүй болдог гэсэн.

Тэгээд яахуу дээ, учиргүй хөөрхөн байгаагүй ч урдахаасаа урод болчихсон хүн чинь царай муутай нэгний зовлонг аягүй гүнзгий ойлгодог юм байна. “Симба” дээр гардаг Сорвитын зүс нь муухай ч сэтгэл нь сайхан юм байлээ шд уул нь. Тэр муу Мустафа л араатны хааны титмээ алдчих вий гэж айхдаа худлаа хор найруулаад... өө юү вэ хүүхэлдэйн кино ярьцан явжийна. Юун дээр зогслоо? Тэр скоровар чинь ёстой аюултай... өө түрүүн ярьцийшд, яагаад анхаарал төвлөрөхгүй байнаа.

Ямартаа ч энэ цаг хугацааг бурханаас надад өгсөн тайм аут гэж ойлгож байгаа. Улс төрийн хов жив, улангасан буцлах нийгмийн амьдралаас хэсэг ч гэсэн амсхийж, өнгөрснөө дүгнэж өнөөдрөө эргэцүүлж ирээдүйгээ төлөвлөж, юунд ч санаа зовохгүй, яарч сандрахгүй байх нэг бодлын сайхан ч юм шиг. Заавал нүүрийг минь түлж байж завсарлага өгдөг бурхан ч бас новшийн гар байна шүү, цагаа тулахаар ккк.

Гэхдээ гэртээ гиюүрч зүгээр суугаагүй ээ зайлуул. Хүний ном редакторлох өрнөөс саллаа, тоохоо больчихсон тэмдэгний цуглуулгаа тоймлож янзаллаа, тордохоо мартчихаад байдаг хэдэн цэцгээ арчиллаа, дөрвөн оронтой лавлах утасны компанид гэрээгээр цуврал социал рекламны сценари хийлээ, уншъя гэж бодож байсан номнуудын ард гарлаа, болоогүй ээ фришки шиг нүүрээ мантуун бууз болгох санаатай өдөр болгон мантуун бууз хийж идэж байгаа, яахав зүгээр байснаас нэмэртэй л юм байна. Бясалгалд явсан бас. Энэ удаа номын багшаа ногоон нүдээрээ сэм ширтээд байлгүй жимбийтэл сууж байгаад жинхэнэ утгаар нь бясалгасан шүү харин ч.

Үд хүртэл унтаал, босонгуутаа блогдоол, сайт харж байгаад гоё гоё хоол дууриаж хийгээл, идээл таргалаал. Хашрахгүй шинээр туршаал, ёоо хоолноос болж үхэх вий дээ энэ хүүхэд. Тэгээд л хаалга цонх хамаг юмаа битүүлсэн чигтээ орой хүртэл зурагт таг гөлрөөстэй, эсвэл номоо тэврээл орчлонгоос тас. Харин үдэш болонгуут шар малгай шамшийтал духдуулж, хар шил хамар дээрээ тогтоож аваад гарч өгнө дөө. Байрны гадаа бацаануудтай тоглох буюу салхилж суугаа хөгшчүүлтэй бодлоо уралдуулж, бодлогын шийдвэр гаргахад оролцоно.

Моргежийн зээлээс үүдэлтэй эдийн засгийн хямрал хэр удаан үргэлжлэх тухай, Лондонгийн бирж дээр металийн үнэ ханшийн хэлбэлзэл ямар байгаа, улс орны батлан хамгаалах салбарын уналт ололт, Солонгосын хойгийг цөмийн зэвсгээс ангижруулах арга зам гэх мэт өргөн дэлгэр асуудлаар үзэл санаагаа өрсөлдүүлнэ. За тэгээд озоны давхаргын цоорхойг хэрхэн нөхөхөөс эхлээд одооны хүүхдүүдийг яаж даруулгатай хүмүүжүүлэх вэ гээд юу эсийг ярилцаж, мэтгэлцэхэв бид хэд. Хааяа хоёр хуваагдаад талцаж муудах юм гарна. Танай муу хүзүүгүй Элбэгээг юу хийхийг нь харъя, чиний авилгач Энхбаяраас чинь л дээр гэх мэтээр цээжин дэх цэцэн мэргэн үгээрээ цэц булаалдах энүүхэнд. Заримдаа зад канастардаж, над мэт нь навс хожигдоно.

Нэг удаа өөр хувцастай хажуугаар нь өнгөрч явтал “Манай нэгдүгээр орцны нүүрэндээ сорвитой, нүдэндээ галтай охин яагаад гарч ирэхгүй байнаа. Царайгаар шалихгүй ч яриагаар явах хүүхэд шүү” гэцэн авч өгч байжуу. Цагтаа нүүрэндээ пүүдэртэй, нүдэндээ коонтуртай хүүхэн явсымсан. Гэнэтийн юм гэж гэнэтийн л байдаг юм байна. Тэрнээс хойш аймар хашир болсон. Жорлонгийн почки хагарчихвий, разетка руу ус ороод буудчихвий, урд яваа хүн сунайхдаа нүд рүү гараа хийчих вий, унтаж байтал цонхоор чулуу шидээд толгой хагалчихвий гээд л. Юухан хээхнээс хүртэл айж болгоомжилдог болсон байна лээ. Ай хөөрхий өмнө нь залуу ч явж, зоригтой ч явж.

Гэснээс би угийн улаан хэлтэнг урдуураа өнгөрөөдөггүй урамтай сайхан хэрэлддэг хүн дээ. Хорон муу үгийг хэрхэн ходоодны мухраас урсгаж, хэрэлдэгч этгээдийн ганц ч үгийг газар унагалгүй тосон авч ганхийхгүй болтол нам дардаг чадварыг минь хөндлөнгөөс харсан хүн бахархан хүндэлсэндээ баярын нялмас унагамаар сайхан амьтан явлаа шд. Тэгсэн толботой нүүрнээс болоод төрөлх ур чадвараа алдчихаад байна.

Эртүүд супермаркетийн кассанд оочерлож байсан чинь нэг хүүхэн баахан юм тэврээд шууд урдуур дайрдаг байна шд. “Хөөе оочерлоорой” гэсэн чинь “Сүртэй ийн” жэхшиг. Уур хүрээд тэр мууг уватанага мэхээр касснаас түлхээд холдуулчмаар байсан ч нүүрний сорвио санангуутаа нүгэлтэй хүн шиг гөлөлзөөд өнгөрсөн. Энэ муу түлэнхий гоо сайхнаас минь гадна давтагдашгүй унаган авьяасыг минь даанчиг муухай гутааж байна даа. Хөвчийг цас дарж, хөөрхнийг сорви дардаг гэдгийг истоо зүүдэлсэнгүй явж. За яахуу, цаг цагаараа байдаггүй, цалин бүтнээрээ үлддэггүй. Толбоноосоо салчихаад тормолзож явах өдөр мөд ирэх байлгүй дээ тээ?... тэххх.

2009/04/24

Харилцаа спам

Мессенжэрээр ирдэг спамыг алийг тэр гэхэв дээ. Заримдаа бодож олсон хэлц, зохиосон егөө ёргио маань ямар ч авторгүй надад буцаж ирэх энүүхэнд. Хааяа огт бодож байгаагүй санаа, цаг үеэ мэдэрсэн хөөрхөн шоглол ёгтлол ч ирнэ. Бас л нэг над шиг хийх ёстойгоо хийхгүй байж хэрэггүй юмаар оролдож, өөрийгөө баясгах дуртай нэг бачка нь зохиогоод, нөгөө нь тараадаг байх гэж бодогддог шүү.

Зар, рекламны чанартай спам дотор хэрэгтэй юм ч байж л байдаг. Интернэт гээч энгийн хэрэглээ болохын хэрээр яалт ч үгүй дагаж гарч ирсэн харилцааны хялбар хэрэгсэл нь энэхүү мессенжер, харин түүний хавсралт боломж нь спам юм даа. Спам өөртөө мянга мянган боломж агуулдаг шигээ хааяа хаашаа ч зугтахын аргагүй залхаан цээрлүүлэлт дагуулдаг юм шиг ээ. Нэгэнт спамын тухай ярьсных хөндөхгүй, хөндүүрлэхгүй байхын аргагүй нэг асуудал байнаа.

Чухамдаа бичсэн юмнууд маань надад огт өөр хүмүүсээс авторгүй буцаж ирдэг тохиолдол үргэлж гарсаар байна. Хамгийн онцгүй нь “Өглөө” кинон дээр Бодоо “Ардын намын модон тамгыг хэн сийлсэн, би л сийлсэн” гэдэг шиг мессенжерээр тараад байгаа энэ үгнүүдийг чинь би зохиосон гэвэл хэн ч үнэмшихгүй. Гуйвуулсан зүйр үгс, цаг үедээ тохируулж өөрчилсөн дууны үг, маазарсан аястай мэндчилгээ, шоглосон хэлц санаа гээд миний урьд нь зохиож блогт оруулсан, оруулаагүй жижиг “бүтээлүүд” тэр дороо л ёстой гэрлийн хурдаар тархана даа. Заримдаа миний зохиосон юм мөн үү гэж эргэлзэхээр хурдан эргэж ирдэг. Эргэн тойрны хүмүүс тэрийг маань чангаар уншиж, ямар бачка нь үүнийг зохиогоо бол гээд инээлдэхэд яс хавталзах шиг болдог. Үнэндээ тэрийг өмчилж болдоггүй юм байна лээ, өөрөө шоолуулахын нэмэр.

Хэн нэгэн рүү сахилгүйтэж бичээд шидчихсэн, эсвэл бусдын бичлэг доор оруулсан комментууд спам болоод ирэнгүүт блогтоо нэхэж оруулж байсан ч удаатай. Тэгмэгц би спамаас хуулсан уу, спамууд надаас хуулсан уу бүү мэд болно. Ямартаа ч мессенжерээр тарж байгаа юмст авторын эрх энээ тэрээ гэсэн ойлголт байдаггүй, яриад ч хэрэггүй. Зарим сонин хэвлэлийн хуудаснаас ч өөрийнхөө зохиосон юмыг олж хардаг. Нэг удаа дарга маань өдөр тутмын нэг сонин барьчихсан “Idea энэ чиний зохиосон юм байна шд. Авторгүй, зөвшөөрөлгүй тавьсан байна, заргалдаач” гэчихсэн явж байсан. Хэхэ утасдахаар “Мессенжерээр яваад л байсан ш дээ” гэж хэнэггүй хариулдаг юм байна лээ. Зурагтын нэвтрүүлгүүд ч хэсэгчилж аваад уншиж байсан удаатай. Зарим сайт шууд бүтнээр нь тавьдаг. Жишээ нь энд бүр ядаж блогын url ч үгүй явж байна лээ. Энд ч бас. Миний олж харснаар хэд хэдэн сайт зүгээр л ник нэр тавьсан болоод л дараад орох линк ч үгүй тавьчихсан байсан.

Хэзээ Монголд оюуны өмчийг өчүүхэн гэлтгүй үнэлж ханддаг цаг ирэх бол доо. Блог бичиж, бодлоо хуваалцах сайхан ч тархиа гашилгаж, цагаа гарздаж бичсэн бүхэн маань өөр сайт, сонин хэвлэл дээр огт өөр хүний нэртэй, эсвэл нэргүй хэвлэгдсэнийг үзэх, мессенжэрээр ямар ч авторгүй тарахыг харах лав сайхан биш. Блог гэдэг нийтийн өмч биш л баймаар. Түүнд чинь бас хүний оюуны бүтээл оршдог шүү дээ. Харин үүнийг хууль дүрэмд яаж заасан байдаг юм бол. Хайж сураад энэ талаар дорвитой юм олсонгүй. Зүгээр байхаар энд нэг уншчихад гэмгүй юм байна лээ. Ер нь блог бичлэгийг ашиглахдаа авторыг нь заавал дурдана, эсвэл бичигчээс зөвшөөрөл авна энээ тэрээ гэсэн юм би л олж хараагүй.

Тэгэхээр өөрөө ч хуулуулаад, өрсөж бусдаас ч хуулаад /санаа аваад/ явж байсан нь дээр юм байна. Яг л гутлаа алдсан цэрэг даргадаа энэ тухай хэлтэл “Ямар аргаар алдсан тэр аргаараа олж ав” гэдэг онигоо шиг. Сая л гэхэд нэг ийм спам ирэхээр нь ингээд хариу бичээд явуулчихлаа. Энэ удаад бол яахав, зүгээр зугаацсан юм.

Mr_ S: Цаас байна уу ганцхан шүлэг биччий
Царайлаг бүсгүй байвал ганцхан шөнө дурлачий
Өмхий утааны оронд үсийг чинь үнэрлээд унтчий
Өөрийнхөө цагаан гунигаас чамд жоохныг өгчий

Үзэг байвал өгөөч ганц шүлэг биччий
Үүдээ тайлаад өгчих үүр цайлгаад гарчий
Утасны чинь дугаар хэрэггүй маргааш гэхэд мартчий
Улаан цагаан өнгөөр дурлал гээд биччий

Idea: Цаас байхгүй ээ анд минь шүлгээ толгойдоо бич
Царайлаг нь би биш, тэгээд ч зуурдын дурлал хэрэггүй
Өмхий утааны үнэр үсэнд минь ч бас шингэчихсэн
Өрөөлийн гунигийг үүрэлцэх байтугай өөрийнхийгөө даахгүй явна

Үзэг байсан ч өгмөөргүй байна, үзүүр нь хугарчихвал яана
Үүдээ тайлж ч бас чадахгүй нь, өөдгүй санаатан байвал яана
Утасны дугаараа би хүнд өгдөггүй ээ, цээжлэхэд хэцүү болохоор
Улаан цагаанаар бичсэн дурлал амтгүй ээ, удахгүй замхардаг болохоор.

2008/12/31

Happy New Year!!!



Цасан цэцэгс хээтэн гацуурын мөчирт дэлгэрэх
Цагийн торгон сэжүүр дээр одод очтон гялтганана
Сэтгэл чимэглэн эгшиглэх уран вальсийн аялгуунд
Шивнэж хэлсэн үгс хайрын тухай байгаасай

Бүсгүйн дэгжин алхаа шиг цагийн мөчлөг товшлон
Бүжгийн хэмнэл шиг ялдмаар цаашлан цаашлаад одлоо
Ерөөл өргөн бялхуулсан оргилуун дарсны шуугиан шиг
Ер бусын шинэ жил оргилсон жаргалтай байгаасай



Бүх блогчин найз нартаа, блогоор минь бууж морддог зочиддоо, урам хайрладаг уншигчиддаа болон зөрж өнгөрөх хоёр оны заагт зүрх сэтгэлд минь шинэхэн догдлол авчирсан тэр нэгэн эрхэмд аз жаргал, сайн сайхан бүхнийг хүсье.

Шинэ оноо сайхан угтаарай!

2008/12/20

Онцлох 10

Шижгэр залуухан санагдана даа бодогдоно доо хө
Шивэртсэн оймсоо тоолох уу болих уу да хө
Нэгэн дуунаас

Хуанлин хуудас нимгэрч, хуучин он хулжих дөхөж байгаа энэ мөчид ухаантай хүмүүсийг дуурайж улирч буй жилийн алдаа оноогоо цэгнэх гээд үзье. Олны жишгийг дагаж оны онцлох арван үйл явдлыг сонгож нэрлэлээ. Оньсого мэт ойлгомжгүй байх вий, одоо яая гэхэв огт хэрэггүй шахам юм хийж суухын.

Төөрөгдөл
Төөрсөөр төмөрлөгийн үйлдвэрт гсн ... Цаад агуулга, мөн чанарыг нь ойлгохгүй өнгөн талаас шийддэг өндгөн уурагтай тахиан тархиныхаа хүчээр түр төөрөөд төрхөмдөө буув. Гаширах сайхан, гашилсан өрөм идэх муухай...

Дүндээ дүн
Бодож бодож боохойн чих олж мэрэв. Болтол нь чанаагүй түүхий байсан нь болж. Тэгээгүй бол дуустал нь идэж гэдэс хямраад бөөн юм болохгүй юу. Хожил ч үгүй, хохирол ч үгүй хорь хоног.

Сюрприйз

Төсөөлөөгүй, тооцоогүй гэсэн атлаа баярт мэдээ байлаа. Харамсалтай нь хормын төдийд үзэгдээд буцаж харвасан биеэ олоогүй одны хэлтэрхий. Заяа тавилангаараа, заасан зургаараа болог. Хэрэг хуучирдаггүй, хэрээ уянгалдаггүй.

Бясалгал
Зүгээр сууснаас зүлгүүрдээд, баллуурдаад, балны бэхээр цоохорлоод бага зэрэг юм ойлгосон. Харин хэрэгжүүлээгүй, хажуугаар нь хальт гэшгээд, хана түшээд алхаад, мөлхөөд, өнхрөөд гсн ккк

Эрүү шүүлт
Эрүүдэн шүүв, эргүүлээд ялын тогтоол сонсов. Эргүүтсээр л, ойлгоод байгаа мөртлөө ой тоондоо оруулж, үйл хөдлөлдөө нэвтрүүлж чадаагүй. Урьд улын юмыг үнс мэт хийсгэх ухаан хийгээд тэвчээр алга. Үр бүтээлгүй нэгэн зун зунгаарсаар, лаг шавар болж лакан туфль заваартуулав. Хайран юм, одоо болъё.

Хэврэгшил
Мод ужгирч, монос унаж эхлэв. Өнгөлөн далдлалт, өөд уруугүй үрлэн сумнууд бөмбөгдөнө. Өөрт ямар хэрэг болов, бүү мэд. Хэрэг нь гарах байлгүй.

Хувьсал
Чоны үүрэнд цогчигоны хувьсгал гарав. Эргэн тойрон дох эр барууд сэрж, агуу үйл хэрэгт амаа билүүдэж, савраа хурцлан дайрав. Гэвч хэтдээ юуны төлөө гэдгээ хэн ч үл мэднэ. Өндөр овоо босгох нь өөрсөддөө л сайхан...

Мэдрэмж
Суга дээшилсэн гээд онгирмоор. Бусдын ам хардаг маань хэвээрээ, гэхдээ өөрийн гэх имидж тогтож л байна. Тогтсоор, тогтоол ус шиг мэлийж, мэлтэрч, мэлмэртэл хаа юм. Гэвч ахисан зүйлийг анхаарлын гадуур бүү орхимой. Тэнгэрийг атгагч аа чи шүү.

Хямрал
Дэлхийд санхүүгийн хямрал нүүрлэсэн, надад болохоор араншингийн цунами үүссэн. Залхуу, дээрээс нь хөдөлмөрч биш, тэгээд бүр зүгээр гиюүрч суудаг. Тэгсэн атлаа тэмүүлэл нь тэнхээнээсээ түрүүлсэн. Тэмээ шиг туйлж, царцаа шиг цамнаад ч нэмэр үгүй. Тэвдэж тэвдэж, тэвэг өшиглөөд түр амсхийх. Тээг тавих юмсан. Засссс тэнэгт, цадвал таарна.

Горьдлого, амлалт
Аймаар том амлалт авсан ирэх жил. Хүнтэй барьсан, хүрч эс чадвал хүссэнийг нь өгөх болзолтой. Энэ жилийн эргэлзээг энд хаяж байгаа. Бас далд горьдлого байна, хоёр хувилбартай, аль аль нь аятайхан боловч нэгнээ үгүйсгэнэ. Аль амарханаас нь эхэлнэ дээ, болохгүй бол больчихно гэж сайхан юм бий. Юутай ч 2008 он оролдлогын жил байлаа. Зүтгэлийг үнэлүүштэй. Бас туршилтын тулаан хуруу шилэнд жингэнэсээр. Тунг нь ихдүүлэх вий, хоосон үлдэнэ гэж мэдээрэй.

2008/12/01

Цас дагаж нас...

Өнөөдөр яасан гээ… Хэлэхэд ичмээр, бичихэд улаймаар явдал тохиов. Хажуугаар нь харамсалт хавсраад. Өглөөний наймын сэрүүлэгтэй зэрэгцээд өрвөгөр толгойгоо арай ядан өндийлгөж цонхоор хартал нэвсийтэл цас дарчихаж. Зузаан хувцас цөөнтэйг хэлэх үү, зуны дугуйтай машинтайг хэлэх үү, нүд харанхуйлж дотор балмагдаад нүгэлтэй юм бодогдож, зүрх савлаад явчихсан. Амьтан хүнүүс агаар цэвэршлээ, ханиад дарагдлаа гээд асар баясгалантай угтаа биз цасыг, мань мэт тэгтэл ад үзэх талруугаа хүлээж авч байна шд. Цагтаа цас орлоо гэж армаагтаглаад, гудамжаар явахдаа гулгах оролдлого хийх буюу гутлынхаа хоншоорт нэжгээдийг өлгөж авч цацлах маягаар элдэвлэдэг байлаа. Гэтэл өнөөдөр яав.

Өглөөг өндийхдөө л үл таашаалтын байдалтай эхэлчихсэн хүн шиг явдал удаан, ярвайлт нүүрэндээ тодруулсан төрхтэй зогсоол дээр иртэл амьдралдаа гараашинд тансаглаж, ганган бүтээлэг нөмөрч үзээгүй миний муу машин битүү цасаар хучигдаад нойрсож буй өвлийн өвөө шиг дүнхийчихэж. Өчигдөр орой аян замд явсан найзыгаа тосох нэрийдлээр чалчиж, авчирсан бүх хувцсыг нь нэг бүрчлэн углаж, таарахгүйг нь оёосоор ханзалж таашаал авсаар шөнө хагаслаж ирсэн болохоор толгой хорогдчих саравчнаас хоцорчихсон байсын. Тэгээд л гаднаас нь арчаад, зүлгээд хамаг цасыг унагаад, чац хүрэлцэхгүйн улмаас нэг хэсгийг нь өмссөн хувцасаараа үрээд, асаах гэтэл…. Ээ нүдний булай, ардхан талд нь дохиолол дугардаг байгаа. Ахиад л битүү цас. Ингэж шатна гэж байх уу та минь ээ. Ямар ч үнэгүй, бүр нэргүй ажил сайн дураараа хийчихлээ шүү дээ. Хараад байхнээ хажуу орцны дургүй залуугийнхаа машиныг цэвэрлэчихсэн болж таарах гээд байна. Ёоо үхчихийнсэн. Зогсоолын залуу арын машиныг гаргах гээд урагшаа түлхчихсэн гэж хэн мэдэх билээ. Зориуд намайг хоролж байгаа байхгүй юу тэр муу. Тэр залууд зориулаад “дараа нь чаднаа чамайг” буюу “Ну погоди” хэмээх алдарт үгийг энд онцлон тэмдэглэе. За энэ ч яахав.

Ер нь анзаархнаа сүүлийн үед их гашланги толгойтой, царцанги биетэй, хөшүүн төрхтэй, хөшинги явдалтай байгаад байх шиг. Хөөрүүлсэн сүү шиг дэврээд байснаа хөлдөөсөн тараг шиг цэхийж орхисон. Ажлын бүтээмж арван хувь доошилж, адайр ааш хорин хувь нэмэгдсэн. Биеээ дайчлах чадвар гучин хувиар доголдож, бичих уншихад зориулдаг цаг тавин хувь танагдсан. Тэгээд дээрдсэн, өөрчлөгдсөн юм байна уу надад? Байнаа. Биеийн зохистой харьцаа бага зэрэг өөрчлөгдөж, байх ёстой жин хэдэн килогоор нэмэгдсэн. Урьд хожид байгаагүйгээрээ оготор болгосон үс ургаад боолтод орохуйц болсон. Толбо сэвх тодрох, толгой дээрх хаг нэмэгдсэнийг бас онцлууштай. Ер нь дээшээ заалт байгаа нь овоо шүү.

Гэхдээ, болоогүй ээ үе үе стресдэж үс толгойгоо зулгаах энүүхэнд, өөртөө байгаадаа дундуурхаж өрөөлийнх рүү үсчиж ч үзэж байх шиг. Ажлаа чамлаж амбиц мөрөөдөх алергиндаа автангаа алдав. Блогтоо ч бичлэг оруулсан юмгүй, покердоод ч хожсон юмгүй, аль аль талд нэр хүнд доогуур, бүтээсэн гавьяаны талаар бүүр ч нойл , авсан цалин олсон орлого тааруутай, авч ч болохгүй, хаяж ч болохгүй нэг хүн амьдрахчаа аядаад салгалж л байна. Хоёрын хооронд хорон аашаа хорь гарч гуч дөхөх үеийн хямрал гээд сүр нэрлэчихсэн байгаа. Дэлхийн санхүүгийн хямрал, олон улсын зах зээл дээрх металлын ханшийн уналттай зэрэгцээд миний маяг ч бас юучив дээ. За яадын.

Хажуугаар нь “Хөвчийг цас
Хүүхнийг нас...” гэдэг үгийн үнэнийг ойлгоод сүйд. Хэн гээч мэргэн ухаантан хэллээ, чухам хатууг олон долоон үгээр нуршдагаараа Галавсай даа аягүй вол. Арван санжмээтэр өсгийт дээр донжигнож чадахаа байчихаж, аятайхан харагдсан залуугаа панаалдаж дийлэхээ больчиж, үдшийн болзоонд жоохон зогсохоор өвдөгний нүдээр гатгуулаад, үүр цайтал дискодсоны маргааш өндийж чадахаа болиод хэрэг алгоо. Шилэн тиркотой явбал шээс гоожоод эхэлнэ, давхар хувцас өмсөхгүй л бол давсаг нуруугаар шархирна. Хүнтэй хэрэлдэхдээ хоолой зангирдаг болчиж, хугасхан боргионд хуга согтдог болчиж, эвгүй үгэнд жигтэйхэн гомддог болчиж, ээ дээ эрт хөгшрөх ч лүд юмаа. Нас явж байгаатайгаа үл эвлэрэх хандлагатай, эгч ээ гэж дуудсан нэгэн рүү эвгүй харж ширэв татах магадлалтай, сав л хийвэл өвчин хэлчих гээд, зав л гарвал залхуурч хэвтчих гээд, яая дөө өөрийгөө. Энийг ингээд хийчих юмсан гэх ирмүүн хүсэл хаашаа ч юм бэ одчихож, идэх, унтах, эргүүтэх гурваас илүү гарч чадахаа больчиж. Ичихгүй харин эрээн мяраан хип хоп хөвгүүд рүү эрээ цээргүй ирмэдэг нь хэвээрээ байгаам.

Баахан юм руу хоосон санаархаад барьж авсан юмгүй, энийг ч хийчихнэ гэж бүлт үсрээстэй, тэрийг ч амжуулчина гэж бэлэн амлаастай. Зарим нэг нь бүр хэлсэн ярьсанд маань итгэхээ болиод, хийхээр чинь л үнэмшье гэдэг хариулт өгдөг болсон байлээ шд. Итгэж юм хум зээлэх ч хүн ховордсон, энүүнээс ямар буцааж авах биш гэдэг байдлаар хараастай. За за өөрийгөө муулбал ухаантай болж харагддагийн гээд хэзээ ч билээ сонсчихсон чинь олигтой үг амнаас гарахаа байлаа, одоо нэг хэсэг нь ч гэсэн энэ чинь бас тийм ч тэнэг биш юм байна гээд бодоодохвол болчих гээд байна.

Урдах ажлаа барахгүй байж ухаантай харагдах гэсээр өдрийн талыг барах нь. Уранхай шуудайгаа үүрээд, улстөрийн тантангаа ухах минь. Олсон лааз, шилээ тушаачихаад оройхон хэрд уулзъя. Бүгдийн үнсье. Хажуу орцны халзан залуу, гадаа зогсоолын гачин бачка хоёроос бусдыг нь шүү. Гарлаа.

2008/10/17

Урам+Бурам=?

Ажлын маань хэв маяг өөрчлөгдсөнөөс ерөнхийдөө зав муутай амьсгаа дээгүүр амьдрах болов. Ачаалал ч нэмэгдэж, ажиллах хугацаа өмнөхөөсөө даруй 3-4 цагаар суналаа. Гэхдээ урамтай байна оо, өмнөхөө бодвол сонирхолтой, үгүйдээ л хүнд тоогдох талаасаа арай дээр юм.

Цоохор даага жирийхээрээ жирийнэ, Цолмон хүү мэрийхээрээ мэрийнэ гэгчээр аманцар Idea гүйхээрээ гүйж, аль чадлаараа гүрийхээрээ гүрийж л байна. Үр дүн харагдах байлгүй л гэсэн ганц найдвар гэрийнхний зүгээс хааяа ирэх дургүйрхэл, бусадтайгаа барьцалдан биеийн амрыг харах хүсэл хоёрыг минь дийлэх юм даа.

Үе үе дүрсхийчих гээд байгааг эс тооцвол нервтэх, стрессдэх юмс харьцангуй гайгүй, гэхдээ л бодож явдагаа санасандаа хүртэл хэрэгжүүлж чадахгүй яваадаа дундуурхаад л. Миний чадваргүйнх үү, тохироо бүрдэхгүйнх үү, цагийн менежмэнт үү, цалингийн систем үү бүү мэд. Одоохондоо “Өөрчлөлтөд хэдий чинээ бэлэн бус байна, төдий чинээ сул дорой байна” гэдэг үгийг мөрдлөг болгох гэж ядаж л явна. Эмчилгээний дараа гам барилгүй ажилдаа шуударсан болоод тэр үү хааяа жоохон бие сулрах гээл, энэ янзаараа удвал үүрэгт ажлаа гүйцэтгэж яваад үзгээ зуураастай тас хөшилтийн байдлаар үхэж онигоонд орох вий гэж заримдаа санаа зовохын. Хаха, үхчихсэн хүн онигоонд орсон ч яадгийн өөрөө мэдэхийн биш, үсрээл хүнүүс 49 хоног шаагилдаад замхарна биз гээл баахан билэггүй амлаад байвал яахуу.

Нээрээ сүүлийн үед өөдрөг байгаа. Нэг л сайхан юм тохиох гэж байгаа юм шиг сэтгэлд хүлээлт үүсчихээд, тэрэндээ хүрэх сэн гэж тэмүүлээстэй. Өчүүхэн юманд урамшиж хөгийн юманд эмзэглэдэг хөөрүү ч амьтан бол доо би гэж. Ирээдүйд юу болохыг тааж мэдэхгүй, эргэн тойронд юмс яаж өөрчлөгдөхийг ч хэлж чадахгүй байж хөвөөд л, хөвсөлзөөд л. Одоо нэг л зүйлийг эзэмшмээр байна. Урамтай байгаа дээрээ овсгоотой болох. Бусдын бузгай үгсийг өлгөн авч, өөрийн санаагаар баяжуулан бурам болгодог бол ч…

Байгааг байгаагаар нь, болсныг бодитоор өгүүлэх ажил маань заримдаа уйтгартай санагдаж, зад рекламчин болмоор ч юм шиг. Тэгээд л, байхгүйгээс байшин сүндэрлүүлж, хоосноос хорвоог босгоно. Дээр, сонгуулийн үеэр нэг студитай хамтарч “Мессеж сонгууль-2008” цуврал нэвтрүүлгийн идэвхжүүлэх текст хийж байлаа, бодоод байхад хийсвэрлэж сурах хэрэгтэй юм. Рекламны үг хэллэг, санаа бодож олно гэдэг өдөр тутмын үйл явдал хөөцөлдөхөөс хэд дахин ярвигтай ч сонирхолтой эд байна лээ. Санаа ургуулаад сурчихвал ч одоо хийж байгааг минь чимнэ үү гэхээс чилээхгүй.

Зүгээр л энгийн жишээ. Нэг хөгшин гуйлгачин олны хөлийн газар малгайгаа тосч бүтэн өдөр суужээ. Энгэр дээрээ томоор “Төрөлхийн сохор” гэж бичсэн байх аж. Гүүрэн дээгүүр өнгөрсөн хүмүүс гуйлгачинд өглөг өгөх нь бүү хэл хяламхийх ч үгүй байхын гэнэ. Хажуугаар нь явж таарсан зар сурталчилгааны ажилтан түүнд туслахаар шийдэж энгэр дэх бичгийг нь сольж тавиад холоос ажиглаж байв. Удаа ч үгүй урдуур хойгуур нь өнгөрсөн болгон гуйлгачны малгайд мөнгө хийж эхлэв.
Энгэр дээрх үг “Нар ээсэн хаврын сайхан өдөр… Гэтэл би хаврыг харж чадахгүй байна”

Ер нь хүмүүст өөрийн асуудлаа шууд тулгах биш байгаль, орчин, эд юмсаар төлөөлүүлж тэдний сэтгэлзүйд хүрэх байдлаар илэрхийлэх нь илүү үр дүн авчирдаг нь харагдаж байна. Энэ мэт энгийн хэрнээ донжийг олсон санаа, үг хэллэг уншигчдын зүрхэнд илүү хүрдэг юм шиг байна лээ.

Өөр нэг тасарцан реклам санаанаас гардаггүй. Бидний хэрэглэж заншсан /хаха улайсан/ алдарт Durex бэлгэвчний реклам юм л даа. Бүтээгдэхүүнийг хүн болгонд хамаатуулж шууд бус санаагаар рекламдсанаар ач холбогдлыг нь айхтар гаргажээ. Реклам магтан дуулах гэсэнгүй зүгээр л сайн бодож олсон санаа гэгчийн чухлыг, өөрөөр сэтгэж өвөрмөц илэрхийлсэн юмс бурам мэт амттайг л биширч байгаа ухаантай. Би бурамны эрэлд гарнаа.



Дээрх рекламны үгс нь “Бидний өрсөлдөгчдийн бүтээгдэхүүнийг хэрэглэгчдэд Аавуудын өдрийн мэнд хүргэе!”

2008/09/20

Хамтран амьдрагч

Энэтхэгт би хамтран амьдрагчтай байсийн. Учиргүй гэнэт яагаад нууцаа дэлгэв гэхээр, урьд шөнө би түүнийгээ жигтэйхэн тод зүүдэллээ. Анх гал тогооны өрөөнд танилцаж байснаа, хальт хараад үхтлээ айснаа, сүүлдээ дасч тоодоггүй болсноо гээд л зуу хоног хамтдаа өнгөрүүлсэн зугаатай мөчүүдийг бүгдийг нь хамж шимээд, базаж нэгтгээд зүүдэлж байхын.

Миний хамтран амьдарч их хөөрхөн, удаан бахь хөдөлгөөнтэй, уян налирхай биетэй. Хааяа уур хүргэхээр нь цохиж хөөе гэж бодохоор өөдөөс цавчих том алаг нүдийг нь хараад уярдаг байсан гэжуга. Өрөөний охид бүгд түүнд дургүй, хүрэн бор костюм нь цухуйвуу үгүй юу муухай чаралж, хүрч чадах газар луугаа зугатаана. Энд тэндээс тусламж дуудаж, эвий хөөрхийг минь үзэн ядна. Тэгээд зайлуулж холдуулах юмуу, зандчиж гэмтээнэ. Тэр болгонд тэр минь гомдолтойхон мөлхөн одож, удалгүй дахиад л гэрэвшингүй царайлсаар хаанаас ч юм гарч ирнэ. Цайлган сэтгэлтэй амьтан шүү.

Ямар ч л байсан Монголын хаанаас ч тийм сайхан хамтран амьдрагч олдохгүй гэдгийг би баталж чадна. Манайхны нөхдүүд хажууд нь шалчгар жижигхэн, шар будаа шиг олон, шавар хааж бөөнөөрөө хэсдэг, шавааралдаад сонголт хийх боломж өгдөггүй, за ер нь дэмий дээ. Магадгүй тэр минь халуун оронд төрж өссөн болохоор тийм сайхан өсгөлүүн том, хүдэр чийрэг биетэй ч байж болох. Элэг нэгтнээ голдог энэ муу одоо юу вэ гэж битгий бодоорой, энүүхэндээ гэхэд үнэхээр энэтхэг хамтран амьдрагчийг маань гүйцэх нэгэн алга.

Хэдийгээр би биед нь хүрч зүрхэлдэггүй байсан ч сар сар чимээ гаргаад явж байгаа нь, сайхан биеэ гайхуулан паацганаж байгаа нь, үргэлж биш хаяахан залардаг эрхэмсэг төрхийг нь, үе үе бусдыг айлгадаг өвөрмөц имижийг нь үгүйлсээр. Болдог бол би түүнийгээ чемадандаа хийгээд ч хамаагүй аваад ирмээр л байсан, даанч тэр хүсээгүй. Төрсөн дассан газар хэнд ч үнэтэй болохоор түүндээ би гомдохгүй ээ. Хэрэв авч ирээд тордож тормойлгон, хооллож ундалж халамжилсан бол тэр минь Монголоос зүс өөр ч сэтгэл таарах нэгэнтэй нийлж, эрлийз хурлийз нь хамаагүй үр хүүхэдтэй болж, өсч өсдийн үржиж олшрох ч байсан юм билүү, хэн мэдлээ.

Ирсэн хойноо хөөрхийг яаж байгаа бол, сурсан зангаараа гэнэт гарч ирэн сюрприз барих гэж яваад гишгүүлчихвий, гэмтэж бэртчих вий, бас нэг хүйтэн орноос ирсэн, уур амьсгал шигээ сэтгэлтэй юмнууд хөөрхийг минь цочсондоо цохиод алчих вий гээд л их санаа зовдог байж билээ. Даанч би яг явахдаа түүнтэйгээ салах ёс хийж амжаагүй. Харина гэж хөөрөөд хамаг юмаа бэлдэж гүйхдээ хүний газар хань бараа болж амьдарсан хөөрхий хамтран амьдрагчаа мартчихсан байсан, баяртай ч гэж хэлж амжаагүй ирсэндээ одоо ч харамсч байна. Ямар сайндаа шөнөжингөө зүүдлэх вэ дээ.

Нээрээ жоом зүүдэлбэл яадаг юм болооо, зүүдний тайлал мэддэг бол бичээрэй кккк.

2008/09/16

Намрын дунд сарын 17

За нөгөө айхтар балжинням должинсүрэн давхардсан хуримлагчдын өдөр болж байна шүү. Үүр цүүрээс эхлээд л өнгийн бөмбөлгөөр гоёсон хуримын машинууд өөд уруугүй сүнгэнэлдэж өгөх байхдаа. Залуу хосын жаргацан царайг харахаар дагаад мишээсэн саран авхай царайлмар болдогийн. Хүмүүс хурим таарахаар нулимдаг бол би малийтал маасайгаад л явжээдэг. Госууд голомтоо бадрааж байхад нулимна гэдэг атаархсан хүний араншин доо ер нь.


Хүн гэдэг төрснөөсөө эхлээд л өрөөсөн дугуйгаа хайж олж, таньж мэдэж, хайрлаж дурлаж, ханилж гэрлэж, хамтдаа жаргаж зовсоор нүд аньдаг ханьсаг амьтан юм аа. Насыг ганцаараа барна гэж томорч байгаа нэг нь цагаа тулахаар хосоор туулах тавилантай хорвоогийн жамд сөхөрдөг л байхгүй юу. Амьдралаас тасарсан зарим күмсийн арга ядсан философийг ойлгох ч үгүй юм айкү муутай болохоор.


Хунгийн даль шиг цагаан даашинз өмсчихээд хуримын бөгж солилцдог хотын хурим гоё ч надад гэр хагартал найрлаж, гэзэг задартал нанчилддаг хөдөөний хурим илүү тасархай санагдаад байдгийн. Яг л монгол ахуй үнэртдэг, гурван усаар авсан хорзыг нэг амьсгаагаар явуулчихаад гунигаа арилтал шуранхай хадаах ч бас л сайхан шүү. /даанч хурсан олон үргэж, хурим найр бутарчих гээд байдаг болохоос биш/


Залуу байхдаа нэг иймэрхүү шүлэг тэрэлж, хөрөг таталж явсан байсан юм. За бага залуу насанд болчимгүй аашилж, бүр бадаг холбож, зураг сараачиж тэнэглэж явсныг алийг тэр гэхэв.


Сархад цалгиж инээд халгисан их гэрийн хойморт

Санаа цагаан охин насны минь хайрын эзэн тэнгэр намбайна

Намайг энд хаанахын салхин хөтөлж авчрав гэж чи бүү гайх

Наран хүртэл саран хөршдөө хуримын чинь зарыг уламжилж байхад.


Яарсан нутгийн олон найрын чинь сургаар халамцаж эхэлсэн болохоор

Найз минь би чинийхээ бялхсан баярыг хуваалцахаар

Навчсын мэлмэрээтэй намрын хярууг гэрийн чинь босгоор давууллаа

Намайг чи нүд үзүүрлэн цоо ширтэх хэрэггүй ээ...

2003.08.30



Мөрөөдөөд л байдгийн, намрын айрагнаас чадлаа мэдэхгүй хүртчихээд, намайг тоогоогүй тэр эрхмийн найрыг очиж тараахсан гэж . Тэгээд л “Уул нь би танайд агсам тавъя гэж ирсийн, уртын дууныхаа шуранхайд уяраад чадсангүй ээ, ухаант өвгөдийнхөө харцнаас эмээгээд зүрхэлсэнгүй ээ” ухааны юм агсраад чирэгдэж гарч үзэхийнсан. “Idea миний хүү, зөөлхөн шогшуулж хариад унтчих аа” гээд л саахалт айлын эгч аргадасхийн моринд мордуулаад л. Унаж ирсэн хашин хээр минь уяанд хорогдоод урагш гишгэдэггүй, урагдаж сэмэрсэн зүрх сэтгэл минь уурандаа шатаад тайвширч өгдөггүй, харанхуй дунд ганцаараа уул нурж утаа савстал хашгирчихсан яаж явах болдоо. Бүсгүй хүний агсамнал бүрэнхий шөнөөр гэж.


Он жилийн уртад чамаар дутаж гансрахдаа

Олны салхинаас хуримын чинь зарыг сонслоо

Үгүй байлгүй гэсэн амгалан сэтгэлийг үргээж

Үнэнч хайрын орчлонгоос зүсээ чи буруулчихаж.


Итгэж ядсаар явтал хуримын өглөөтэй золгож

Эрийн сайхан цогцолсон чиний сүрэнд дарагдлаа

Ичимхий бүрэг зангаар бэргэдийн дунд суухдаа

Эхнэрийн гоо бүрдсэн бүсгүй заяад атаархлаа.


Өөрт чинь хадгалж бусдаас харамлаж цөхсөн

Өнгө цагаахан хайраа бусдад би өгөхгүй ээ.

Өвөл зуны наран доор чамайг үгүйлж гундахдаа

Өөртөө хайртай шувуудын үүрийг засч явъя даа.


Ардын дуу найр хэсээд согтчихож

Агсам морь уяа хэсээд улдчихаж

Айлын залуу сайхан харагдаад би дурлачихаж

Арван долооны хяруут өглөө чамайгаа алдчихаж. Алдчихжээ...

1999.09.17



Мелодрамдаж мэлэнхойлогтож суухаар ерөөсөө маргаашжингаа хурим хэсч хундага тулгадаг хэрэг ээ. Тэгээд л, хэнийх нь тал нь мэдэгдэхгүй нэг их цулгар хүн цулцгар хацар, хулгар чих гаргачихаад гаатай бохь жалир жалир зажилж ирээл “Хоёр дүүдээ хот дүүрэн хонин сүрэг, Оюутолгойтой дүйцэхүйц орд газар бэлэглье ээ” гээд л бөглөөний жийрэг шиг бүл бүлт үсрэнгээ зай завсаргүй идэж, зав гарвал ууна. Урдуур хойгуур өнгөрсөн хөвгүүд банди нарыг "Алий эгч нь үнсье, яасан хөөрхөн хүүв" гэчихсэн далимдуулж шүлсдээл, нас намбаа мэдэхгүй сэмбэгнэж өгье байз. Оройхон хэрд ой санамжаа алдчихсан, орсон гарснаа мартчихсан Тамжидын найр тараасан хэрэгтэй нэг хүүхэн замын голд тасарцан хэвтэж байх вий. Таарсан нэг нь гэртээ хонуулчаарай хөөрхийг, зай эзэлж шалихгүй авсаархан амьтан байгаан ккк.